نوروز

آداب و رسوم نوروز در مازندران

زمان خواندن: دقیقه 20
امتیاز کاربران:
امتیاز 4 از 4
آداب و رسوم نوروز در مازندران
رزرو هتل در ایران با یک کلیک

مسافرسلامی های مازندرانی، امیدواریم که این مقاله به درستی از آداب و رسوم نوروز در مازندران گفته باشد. جهت رزرو هتل در شهر مقدس مشهد می‌توانید به سایت رزرواسیون مسافر سلام مراجعه نمایید.

نوروزخوانان معمولاً پانزده روز قبل از فرا رسيدن عيد نوروز به داخل روستاها می‌آيند و با خواندن اشعار در مدح امامان ترانه‌های محلی، طليعه سال نو را به آنان مژده می‌دهند.
نوروزخوانان چند نفر هستند كه يك نفر اشعار را می‌خواند، يک نفر ساز می‌زند، نفر ديگر كه به آن كوله كش (باركش) می‌گويند به در خانه‌های مردم می‌رود و می‌خواند:
باد بهارون بيمو، نوروز سلطون بيمو، مژده دهيد به دوستان، گل به گلستون اومد، بهار آمد بهار آمد خوش آمد، علی با ذولفقار آمد، خوش آمد، نوروزتان نوروز ديگر، شما را سال نو باشد مبارک. صاحب‌خانه نيز با دادن پول، شيرينی، گردو، تخم مرغ و نخود و كشمش از آنان پذيرايی می‌كند.

نوروز خوانان در مازندران

عيد نوروز

هنگام تحويل سال افراد خانواده دور سفره هفت‌سين كه با ظرافت و سليقه خانم خانه چيده شده می‌نشينند و در حالی‌كه پدر خانواده دعای تحويل می‌خواند منتظر سال نو می‌شوند.
در گذشته كه امكانات ارتباطی مانند راديو و تلويزيون نبود با تيراندازی يا گفتن اذان سال جديد را به همه اعلام می‌داشتند.
بعد از اين كه سال نو شد، كسی كه به‌عنوان مادرمه انتخاب شده با مجمعی كه در آن قرآن، آيينه، آب، سبزه و شاخه‌های سبز جوان قرار دارد وارد خانه می‌شود. چهارگوشه اتاق‌ها را آب می‌پاشد قرآن را كنار سفره هفت‌سين می‌گذارد و شاخه‌های سبز (درخت آلوچه) را به اين نيت كه سال سرسبز و خوش و خرمی برای خانواده باشد، جلو در اتاق آويزان يا روی طاقچه اتاق می‌گذارد.
در اين روز مادر خانه، غذای عيد، سبزی پلو با مرغ يا گوشت درست می‌كند. علاوه بر آن غذايی به عنوان خيرات برای اموات می‌پزند و بين مردم پخش می‌كنند.
در غروب شب اول سال به اين اعتقاد كه چراغ خانه آن‌ها هميشه روشن و نورانی باشد، به سر در خانه‌ها شمع يا شعله آتش آويزان می‌كنند.

جشن نوروز در مازندران

خوردنی‌های عید

چند روز مانده به عید مقدار زیادی برنج را می‌خیساندند و بعد از شستشو كامل آن را نیمه خشک می‌كردند و به همراه دیگر زنان به دنگه سر (آسیاب دستی) می‌رفتند و برنج‌ها را آرد می‌كردند كه به آرد برنج (دنكو) می‌گویند. پس از آن كه سهم صاحب آسیاب را از دنكو دادند به خانه برمی‌گشتند. دنكو را روی حرارت ملایم تفت می‌دادند آن وقت با پودر قند و روغن گاوی حلوا درست می‌كردند. پیشترها اندازه حلوا درست به اندازه  یک آجر بود. هم‌چنین با آرد برنج (دنكو)، كماج هم می‌پختند.
كماج نان گردی است كه محتویات آن آرد برنج، شیر و تخم مرغ می‌باشد. معمولاً زنان بعد از پختن نان خانگی خمیر كماج را روی تنور می‌گذاشتند و روی آن را با صفحه‌ای فلزی پوشانده زغال‌های گداخته می‌گذاشتند كه در واقع همان عمل فر امروزی بود و كماج مانند كیک پوف می‌كرد. از خوردنی‌های دیگر نوروز دخترانه است كه آن هم از برنج پخته و خشک شده در آفتاب تند تابستان درست می‌شود.
برنج خشک شده را در روغن بسیار داغ می‌ریزند كه فوراً پفكی می‌شود آن را در ظرفی می‌ریزند و بر رویش عسل یا شیره خرمالو و یا شكر می‌پاشند و مصرف می‌كنند. از خوردنی‌های دیگر نوروز نان تنوری ریز است كه از آرد گندم تخم مرغ، شكر و روغن درست می‌شود. نان تنوری ریز توسط زنان در تنور پخته می‌شود و در سفره نوروزی قرار می‌گیرد. رنگ كردن تخم مرغ از كارهای دیگر زنان و دختران مازندران است. در قدیم برای رنگ كردن تخم مرغ گزنه را در آب جوش می‌جوشاندند و تخم مرغ را در آب آن قرار داده می‌پختند كه تخم مرغ‌ها رنگ سبز طبیعی به خود می‌گرفت.
هم چنین با زغال شكل‌های مختلفی روی تخم مرغ می‌كشیدند. همه مراسم فوق هم اكنون در مازندران رایج است جز این كه شكل انجام آنها تغییر نموده مثلاً همه مردم برای آرد برنج به (دنگ سر) نمی‌روند بلكه با آسیاب‌های كوچک برقی در منزلشان برج را آرد می‌كنند. اگر چه در بعضی نقاط مثل (خواجه كلا) زیراب دنگ سر وجود دارد و مردم از هر محله‌ای به آنجا می‌روند و برنجشان را (دنكو) می‌كنند.
هنوز هم (دنكوی) دنگ سر از نظر مرغوبیت حرف اول را می‌زند. هم چنین برای رنگ كردن تخم مرغ از رنگ‌های شیمیایی استفاده می‌كنند و كماج را در فر می‌پزند. از شیرینی‌های بسیار خوشمزه و تقریباً پر خرج ایام نوروز در مازندران (آب دندان) است كه از آرد برنج بسیار نرم و پودر قند و كره تشكیل شده است. آب دندان در فر پخته می‌شود و سابقه‌ای دیرینه دارد.

کماج نوروز در مازندران

جشن نوروز ماه

مردم مازندران در اواسط مرداد ماه جشنی به نام نوروز ماه دارند. وقتی كه اولین محصول برنج زودرس رسید بعد از جمع‌آوری و درو با همان برنج غذا درست می‌كنند و در خارج از روستا جشن پایان كار می‌گیرند. این مراسم درست مانند سیزده به در است و اعتقاد دارند كه این روز را حتماً باید بیرون از روستا به سر برند. در واقع این جشن یک نوع سپاسگزاری به درگاه خداوند است.

مراسم تیرماه سیزده

از دیگر مراسم سنتی و رسمی مازندران تیرماه سیزده است كه در اواسط آبان هر سال برگزار می‌شود. البته روایات مختلف در مورد تیرماه سیزده وجود دارد.
در این شب همه خانواده كنار هم جمع می‌شوند و تا پاسی از شب به خوردن تنقلات و گوش دادن به قصه و افسانه‌های بزرگ‌ترها سپری می‌كنند. جوانان هم با در دست داشتن تركه‌ای بلند كه كیسه‌ای به انتها آن بسته شده است. همراه كودكان به در خانه‌ها رفته و با سر و صدا و كوبیدن چوب به درخانه‌ها و لال بازی از صاحب‌خانه تقاضا هدیه می‌كنند، به آنها پول، میوه، شیرینی داده می‌شود.

تیرماه سیزده در مازندران
هنگامی كه لال به همراه گروه خود در كوچه‌ها شروع به حركت می‌كند این اشعار را می‌خواند:
لال بیمو، لال بیمو، پارسال و پیرار بیمو، چل بزن دیگه بزن، لال انه لالک انه، پیسه گنده خوانه، سالو ماه ارزون نوه، لال مار رسوا نو، لال انه لالک انه، پار بورده امسال انه، لال آمده، لال آمده، پارسال و امسال آمده، چرخ نخ ریسی را حركت بده، به دیگ بزرم، لال آید، لال كوچک می‌آید، كسی كه شیرینی پیس كنده می‌خواهد می‌آید، سال و ماه ارزان نمی‌شود، لال بزرگ رسوا نمی‌شود، لال می‌آید، لال كوچک می‌آید، پارسال رفته امسال می‌آید.

مراسم لال در مازندران

آیین سنتی ۲۶ عید ماه

آیین ویژه سنتی ۲۶ عید ماه طبری هر سال در تاریخ ۲۸ تیرماه شمسی در بیشتر روستاهای استان برگزار می‌شود. در روستا امامزاده حسن سوادكوه این مراسم با آداب خاصی انجام می‌شود. این رسم به جشن مردگان نیز معروف است. بر اساس سنت رایج و باورهای مردم در زمان‌های قدیم فریدون پادشاه پیشدادی به خونخواهی پدرش جمشید شاه حاک پادشاه را سرنگون می‌كند. مردم خبر این پیروزی را در شب با آتش زدن بوته ها به یكدیگر اطلاع می‌دهند و فردا آن روز با برپایی جشن و مسابقه كشتی این پیروزی را گرامی می‌دارند.
امروزه نیز اهالی روستاهای اطراف همگی به امامزاده حسن می‌آیند و علاوه بر خیرات كردن برای اموات خود و روشن كردن شمع روی مزارها، تماشاگر مسابقه كشتی سنتی لوچر می‌شوند. در این روز كشتی گیران سوادكوه در این محوطه گرد می‌آیند و به مصاف هم می‌روند. در مناطق جلگه ای جشن مردگان در آرامگاه ها برگزار می‌شود.

مراسم سنتی مازندران

نتیجه گیری:

نوروز در مازندران با رنگ و لعابی خاص برگزار می‌شود. آداب و رسوم نوروز در مازندران هم‌چنان به شکل قدیمی خود اجرا می‌شود.
دنکو، کماج، آب دندان و … از شیرینی های نوروزی مازندران می باشد که خانم خانه خود آن را تهیه می کند.
مراسم تیرماه سیزده نیز با خواندن اشعاری بسیار زیبا اجرا می‌شود.
در ۲۶ فروردین ماه جشن خاصی در مازندران اجرا می‌شود که بر اساس سنت رایج و باورهای مردم در زمان‌های قدیم فریدون پادشاه پیشدادی به خونخواهی پدرش جمشید شاه حاک پادشاه را سرنگون می‌كند، و مردم طبق این خبر پیروزی این روز را جشن می‌گیرند.

آیا از این مقاله راضی بودید؟
اشتراک گذاری:
زهرا روح آبادی
نظر شما درباره این موضوع
نام و نام خانوادگی:
آدرس ایمیل:
میزان رضایت شما:

👇🏻 مسافرسلام را اینجا بشناسید 👇🏻

برای اطلاع از آخرین تخفیفات هتل ها، ترفندهای سفر و آشنایی با بکرترین جاذبه های ایران در شبکه های اجتماعی در کنار ما باشید.
درخواست تماس
تلفنی رایگان
درخواست تماس تلفنی رایگان
  • شماره تماس شما:
  • نام و نام خانوادگی شما: