آداب و رسوم نوروز در مازندران

آداب و رسوم نوروز در مازندران

مسافرسلامی های مازندرانی، امیدواریم که این مقاله به درستی از آداب و رسوم نوروز در مازندران گفته باشد. جهت رزرو هتل در شهر مقدس مشهد می‌توانید به سایت رزرواسیون مسافر سلام مراجعه نمایید.

نوروزخوانان معمولاً پانزده روز قبل از فرا رسیدن عید نوروز به داخل روستاها می‌آیند و با خواندن اشعار در مدح امامان ترانه‌های محلی، طلیعه سال نو را به آنان مژده می‌دهند.
نوروزخوانان چند نفر هستند که یک نفر اشعار را می‌خواند، یک نفر ساز می‌زند، نفر دیگر که به آن کوله کش (بارکش) می‌گویند به در خانه‌های مردم می‌رود و می‌خواند:
باد بهارون بیمو، نوروز سلطون بیمو، مژده دهید به دوستان، گل به گلستون اومد، بهار آمد بهار آمد خوش آمد، علی با ذولفقار آمد، خوش آمد، نوروزتان نوروز دیگر، شما را سال نو باشد مبارک. صاحب‌خانه نیز با دادن پول، شیرینی، گردو، تخم مرغ و نخود و کشمش از آنان پذیرایی می‌کند.

نوروز خوانان در مازندران

بازدید کننده عزیز، مسافرسلام یک سایت ویژه مشاوره سفر می باشد.
برای اطلاع از آخرین تخفیفات هتل ها، ترفندهای سفر و آشنایی با بکرترین جاذبه های ایران
در شبکه های اجتماعی در کنار ما باشید.

عید نوروز

هنگام تحویل سال افراد خانواده دور سفره هفت‌سین که با ظرافت و سلیقه خانم خانه چیده شده می‌نشینند و در حالی‌که پدر خانواده دعای تحویل می‌خواند منتظر سال نو می‌شوند.
در گذشته که امکانات ارتباطی مانند رادیو و تلویزیون نبود با تیراندازی یا گفتن اذان سال جدید را به همه اعلام می‌داشتند.
بعد از این که سال نو شد، کسی که به‌عنوان مادرمه انتخاب شده با مجمعی که در آن قرآن، آیینه، آب، سبزه و شاخه‌های سبز جوان قرار دارد وارد خانه می‌شود. چهارگوشه اتاق‌ها را آب می‌پاشد قرآن را کنار سفره هفت‌سین می‌گذارد و شاخه‌های سبز (درخت آلوچه) را به این نیت که سال سرسبز و خوش و خرمی برای خانواده باشد، جلو در اتاق آویزان یا روی طاقچه اتاق می‌گذارد.
در این روز مادر خانه، غذای عید، سبزی پلو با مرغ یا گوشت درست می‌کند. علاوه بر آن غذایی به عنوان خیرات برای اموات می‌پزند و بین مردم پخش می‌کنند.
در غروب شب اول سال به این اعتقاد که چراغ خانه آن‌ها همیشه روشن و نورانی باشد، به سر در خانه‌ها شمع یا شعله آتش آویزان می‌کنند.

جشن نوروز در مازندران

خوردنی‌های عید

چند روز مانده به عید مقدار زیادی برنج را می‌خیساندند و بعد از شستشو کامل آن را نیمه خشک می‌کردند و به همراه دیگر زنان به دنگه سر (آسیاب دستی) می‌رفتند و برنج‌ها را آرد می‌کردند که به آرد برنج (دنکو) می‌گویند. پس از آن که سهم صاحب آسیاب را از دنکو دادند به خانه برمی‌گشتند. دنکو را روی حرارت ملایم تفت می‌دادند آن وقت با پودر قند و روغن گاوی حلوا درست می‌کردند. پیشترها اندازه حلوا درست به اندازه  یک آجر بود. هم‌چنین با آرد برنج (دنکو)، کماج هم می‌پختند.
کماج نان گردی است که محتویات آن آرد برنج، شیر و تخم مرغ می‌باشد. معمولاً زنان بعد از پختن نان خانگی خمیر کماج را روی تنور می‌گذاشتند و روی آن را با صفحه‌ای فلزی پوشانده زغال‌های گداخته می‌گذاشتند که در واقع همان عمل فر امروزی بود و کماج مانند کیک پوف می‌کرد. از خوردنی‌های دیگر نوروز دخترانه است که آن هم از برنج پخته و خشک شده در آفتاب تند تابستان درست می‌شود.
برنج خشک شده را در روغن بسیار داغ می‌ریزند که فوراً پفکی می‌شود آن را در ظرفی می‌ریزند و بر رویش عسل یا شیره خرمالو و یا شکر می‌پاشند و مصرف می‌کنند. از خوردنی‌های دیگر نوروز نان تنوری ریز است که از آرد گندم تخم مرغ، شکر و روغن درست می‌شود. نان تنوری ریز توسط زنان در تنور پخته می‌شود و در سفره نوروزی قرار می‌گیرد. رنگ کردن تخم مرغ از کارهای دیگر زنان و دختران مازندران است. در قدیم برای رنگ کردن تخم مرغ گزنه را در آب جوش می‌جوشاندند و تخم مرغ را در آب آن قرار داده می‌پختند که تخم مرغ‌ها رنگ سبز طبیعی به خود می‌گرفت.
هم چنین با زغال شکل‌های مختلفی روی تخم مرغ می‌کشیدند. همه مراسم فوق هم اکنون در مازندران رایج است جز این که شکل انجام آنها تغییر نموده مثلاً همه مردم برای آرد برنج به (دنگ سر) نمی‌روند بلکه با آسیاب‌های کوچک برقی در منزلشان برج را آرد می‌کنند. اگر چه در بعضی نقاط مثل (خواجه کلا) زیراب دنگ سر وجود دارد و مردم از هر محله‌ای به آنجا می‌روند و برنجشان را (دنکو) می‌کنند.
هنوز هم (دنکوی) دنگ سر از نظر مرغوبیت حرف اول را می‌زند. هم چنین برای رنگ کردن تخم مرغ از رنگ‌های شیمیایی استفاده می‌کنند و کماج را در فر می‌پزند. از شیرینی‌های بسیار خوشمزه و تقریباً پر خرج ایام نوروز در مازندران (آب دندان) است که از آرد برنج بسیار نرم و پودر قند و کره تشکیل شده است. آب دندان در فر پخته می‌شود و سابقه‌ای دیرینه دارد.

کماج نوروز در مازندران

جشن نوروز ماه

مردم مازندران در اواسط مرداد ماه جشنی به نام نوروز ماه دارند. وقتی که اولین محصول برنج زودرس رسید بعد از جمع‌آوری و درو با همان برنج غذا درست می‌کنند و در خارج از روستا جشن پایان کار می‌گیرند. این مراسم درست مانند سیزده به در است و اعتقاد دارند که این روز را حتماً باید بیرون از روستا به سر برند. در واقع این جشن یک نوع سپاسگزاری به درگاه خداوند است.

مراسم تیرماه سیزده

از دیگر مراسم سنتی و رسمی مازندران تیرماه سیزده است که در اواسط آبان هر سال برگزار می‌شود. البته روایات مختلف در مورد تیرماه سیزده وجود دارد.
در این شب همه خانواده کنار هم جمع می‌شوند و تا پاسی از شب به خوردن تنقلات و گوش دادن به قصه و افسانه‌های بزرگ‌ترها سپری می‌کنند. جوانان هم با در دست داشتن ترکه‌ای بلند که کیسه‌ای به انتها آن بسته شده است. همراه کودکان به در خانه‌ها رفته و با سر و صدا و کوبیدن چوب به درخانه‌ها و لال بازی از صاحب‌خانه تقاضا هدیه می‌کنند، به آنها پول، میوه، شیرینی داده می‌شود.

تیرماه سیزده در مازندران
هنگامی که لال به همراه گروه خود در کوچه‌ها شروع به حرکت می‌کند این اشعار را می‌خواند:
لال بیمو، لال بیمو، پارسال و پیرار بیمو، چل بزن دیگه بزن، لال انه لالک انه، پیسه گنده خوانه، سالو ماه ارزون نوه، لال مار رسوا نو، لال انه لالک انه، پار بورده امسال انه، لال آمده، لال آمده، پارسال و امسال آمده، چرخ نخ ریسی را حرکت بده، به دیگ بزرم، لال آید، لال کوچک می‌آید، کسی که شیرینی پیس کنده می‌خواهد می‌آید، سال و ماه ارزان نمی‌شود، لال بزرگ رسوا نمی‌شود، لال می‌آید، لال کوچک می‌آید، پارسال رفته امسال می‌آید.

مراسم لال در مازندران

آیین سنتی ۲۶ عید ماه

آیین ویژه سنتی ۲۶ عید ماه طبری هر سال در تاریخ ۲۸ تیرماه شمسی در بیشتر روستاهای استان برگزار می‌شود. در روستا امامزاده حسن سوادکوه این مراسم با آداب خاصی انجام می‌شود. این رسم به جشن مردگان نیز معروف است. بر اساس سنت رایج و باورهای مردم در زمان‌های قدیم فریدون پادشاه پیشدادی به خونخواهی پدرش جمشید شاه حاک پادشاه را سرنگون می‌کند. مردم خبر این پیروزی را در شب با آتش زدن بوته ها به یکدیگر اطلاع می‌دهند و فردا آن روز با برپایی جشن و مسابقه کشتی این پیروزی را گرامی می‌دارند.
امروزه نیز اهالی روستاهای اطراف همگی به امامزاده حسن می‌آیند و علاوه بر خیرات کردن برای اموات خود و روشن کردن شمع روی مزارها، تماشاگر مسابقه کشتی سنتی لوچر می‌شوند. در این روز کشتی گیران سوادکوه در این محوطه گرد می‌آیند و به مصاف هم می‌روند. در مناطق جلگه ای جشن مردگان در آرامگاه ها برگزار می‌شود.

مراسم سنتی مازندران

نتیجه گیری:

نوروز در مازندران با رنگ و لعابی خاص برگزار می‌شود. آداب و رسوم نوروز در مازندران هم‌چنان به شکل قدیمی خود اجرا می‌شود.
دنکو، کماج، آب دندان و … از شیرینی های نوروزی مازندران می باشد که خانم خانه خود آن را تهیه می کند.
مراسم تیرماه سیزده نیز با خواندن اشعاری بسیار زیبا اجرا می‌شود.
در ۲۶ فروردین ماه جشن خاصی در مازندران اجرا می‌شود که بر اساس سنت رایج و باورهای مردم در زمان‌های قدیم فریدون پادشاه پیشدادی به خونخواهی پدرش جمشید شاه حاک پادشاه را سرنگون می‌کند، و مردم طبق این خبر پیروزی این روز را جشن می‌گیرند.

اشتراک گذاری:

نویسنده : زهرا روح آبادی

بیشترین تخفیف ها

بیشتر ...

آخرین دیدگاه‌ها

ثبت نظر شما
میزان رضایتمندی شما:
فلش/پیکان
درخواست تماس
تلفنی رایگان
درخواست تماس تلفنی رایگان
  • شماره تماس شما:
  • نام و نام خانوادگی شما: