آداب و رسوم نوروز در مازندران
چکیده مطلب
مسافرسلامیهای مازندرانی، امیدواریم که این مقاله به درستی از آداب و رسوم نوروز در مازندران گفته باشد.
رسیدیم به مازندران سرسبز و خوش آب و هوا.
مردمان این کهن سرزمین، سال نو طبری را در مردادماه جشن میگیرند.
اما برای ایام نوروز در مازندارن هم کم نمیگذارند.
شاید برخی از آداب و رسوم نوروز در مازندران به خاک غفلت نشسته باشد، اما در بعضی نقاط این سرزمین هنوز پاربرجاست.
شما مازندرانیهای عزیز میتوانید، جهت رزرو هتل در شهر مقدس مشهد، به سایت رزرو هتل مسافرسلام مراجعه نمایید.
آنچه در این مطلب مطالعه خواهید کرد:
نوروز در مازندران
پانزده روز قبل از فرا رسيدن عيد نوروز، نوروزخوانان به داخل روستاها میآيند.
در مدح امامان شعر و ترانههای محلی میخوانند و طليعه سال نو را به دیگران مژده میدهند.
نوروزخوانان چند نفر هستند كه يک نفر اشعار را میخواند.
نفر دیگر ساز میزند.
ديگری هم كه به آن كوله كش (باركش) میگويند به در خانههای مردم میرود و میخواند:
باد بهارون بيمو، نوروز سلطون بيمو.
مژده دهيد به دوستان، گل به گلستون اومد.
بهار آمد بهار آمد خوش آمد، علی با ذولفقار آمد خوش آمد.
نوروزتان نوروز ديگر، شما را سال نو باشد مبارک.
صاحبخانه نيز به آنها پول، شيرينی، گردو، تخم مرغ و نخود و كشمش داده و از آنها پذيرايی میكند.
آداب و رسوم نوروز در مازندران
آداب و رسوم نوروز در گیلان
چهارشنبه سوری در مازندران

از مراسمهای به جا مانده از زمانهای قدیم در کشورمان و استان مازندران، چهارشنبه سوری است.
که در پایان سه شنبه هر سال برگزار میشود.
صبح روز چهارشنبه آشی به نام هفت ترشی، درست میکنند.
در این آش هفت نوع ترشی مانند آب نارنج، آب لیمو، آب انار، سرکه، گوجه سبز، و آب ازگیل میریزند و بعد از درست شدن بین همسایهها پخش میکنند.
غروب که میشود با آرزوی شادی و خوشی برای خود و خانواده خود از روی آتش میپرند.
آداب و رسوم نوروز در مازندران
آنها میخوانند: چهارشنبه سوری کمی پارسال دسوری کمی، امسال دسوری کمی
سال تحویل در مازندران
اعضا خانواده زمان تحویل سال نو دور سفره هفتسين، كه با ظرافت و سليقه خانم خانه چيده شده مینشينند.
همزمان پدر خانواده دعای سال تحويل را میخواند و منتظر سال نو میشوند.
در گذشته امكانات ارتباطی مانند راديو و تلويزيون نبود.
به همین علت با تيراندازی يا گفتن اذان، سال جديد را به همه اعلام میداشتند.
بعد از اين كه سال نو شد، كسی كه بهعنوان مادرمه انتخاب شده، با مجمعی كه در آن قرآن، آيينه، آب، سبزه و شاخههای سبز جوان قرار دارد وارد خانه میشود.
چهارگوشه اتاقها را آب میپاشد.
قرآن را كنار سفره هفتسين میگذارد.
به اين نيت كه سال سرسبز و خوش و خرمی برای خانواده باشد، شاخههای سبز (درخت آلوچه) را روی طاقچه اتاق میگذارد و یا جلو در اتاق آويزان میکند.
در اين روز مادر خانه، غذای عيد، سبزی پلو با مرغ يا گوشت درست میكند.
علاوه بر آن غذايی به عنوان خيرات برای اموات میپزند و بين مردم پخش میكنند.
به اين اعتقاد كه چراغ خانه آنها هميشه روشن و نورانی باشد، در غروب شب اول سال، به سر در خانهها شمع يا شعله آتش آويزان میكنند.
آداب و رسوم نوروز در مازندران
راهنمای سفر به تاج سر سبز ایران
خوردنیهای عید در مازندران

چند روز مانده به عید مقدار زیادی برنج را میخیساندند و بعد از شستشو كامل آن را نیمه خشک میكردند.
به همراه دیگر زنان به دنگه سر (آسیاب دستی) میرفتند و برنجها را آرد میكردند.
آداب و رسوم نوروز در مازندران
مازندرانیها به آرد برنج، دنکو میگویند.
پس از آن كه سهم صاحب آسیاب را از دنكو دادند به خانه برمیگشتند.
دنكو را روی حرارت ملایم تفت میدادند.
آن وقت با پودر قند و روغن گاوی حلوا درست میكردند.
در گذشته اندازه حلوا درست به اندازه یک آجر بود. همچنین با آرد برنج (دنكو)، كماج هم میپختند.
كماج
کماج نان گردی است كه از آرد برنج، شیر و تخم مرغ درست میشود.
معمولاً زنان بعد از پختن نان خانگی خمیر كماج را روی تنور میگذاشتند.
سپس روی آن را با صفحهای فلزی پوشانده، زغالهای گداخته میگذاشتند.
این عمل همانند عمل فر امروزی بود و كماج مانند كیک پُف میكرد.
دخترانه
یکی دیگر از خوردنیهای دیگر نوروز دخترانه میباشد.
دخترانه نیز از برنج پخته و خشک شده در آفتاب تند تابستان درست میشود.
برنج خشک شده را در روغن بسیار داغ میریزند كه فوراً پفكی میشود.
سپس آن را در ظرفی میریزند و بر رویش عسل یا شیره خرمالو و یا شكر میپاشند و مصرف میكنند.
آداب و رسوم نوروز در مازندران
اگر در نوروز قصد سفر به مشهد را دارید مطلب زیر را از دست ندهید.
هزینه سفر به مشهد در نوروز 99
نان تنوری
از خوردنیهای دیگر نوروز نان تنوری ریز است.
این نان از آرد گندم تخم مرغ، شكر و روغن درست میشود.
نان تنوری ریز که بسیار هم خوشمزه است، توسط زنان در تنور پخته میشود و در سفره نوروزی قرار میگیرد.
رنگ كردن تخم مرغ از كارهای دیگر زنان و دختران مازندران است.
در گذشته برای رنگ كردن تخم مرغ، گزنه را در آب جوش میجوشاندند و تخم مرغ را در آب آن قرار داده میپختند كه تخم مرغها رنگ سبز طبیعی به خود میگرفت.
هم چنین با زغال شكلهای مختلفی روی تخم مرغ میكشیدند.
همه مراسمی که گفته شد هم اكنون در مازندران رایج است.
جز این كه شكل انجام آنها تغییر کرده. مثلاً همه مردم برای آرد برنج به (دنگ سر) نمیروند.
بلكه با آسیابهای كوچک برقی در منزلشان برج را آرد میكنند.
هنوز هم (دنكوی) دنگ سر، از نظر مرغوبیت حرف اول را میزند.
همچنین برای رنگ كردن تخم مرغ از رنگهای شیمیایی استفاده میكنند و كماج را در فر میپزند.
از دیگر شیرینیهای بسیار خوشمزه و تقریباً پرخرج ایام نوروز در مازندران (آب دندان) است.
این شیرینی نیز از آرد برنج بسیار نرم و پودر قند و كره تشكیل شده است.
آب دندان در فر پخته میشود و سابقهای دیرینه دارد.
آداب و رسوم نوروز در مازندران
غذای عید نوروز
غذای شب عید در هر شهری متفاوت است و مردم طبق آداب و رسوم خود غذای مخصوص دارند.
اما در بیشتر نقاط غذای مرسوم شب عید سبزی پلو با ماهی است.
در مازندران نیز غذای مخصوص به خود را دارند.
در این روز مادر خانه، غذای عید، سبزی پلو با مرغ یا گوشت درست میكند.
علاوه بر آن غذایی به عنوان خیرات برای اموات میپزند و بین مردم پخش میكنند.
جشن نوروز ماه
از جشنهای بسیار زیبا نوروز در مازندران که در اواسط مرداد ماه برگزار میشود، جشنی به نام نوروز ماه است.
این جشن زمانی كه اولین محصول برنج زودرس رسید و بعد از جمعآوری و درو آن برگزار میگردد.
سپس با همان برنج غذا درست میكنند و در خارج از روستا جشن پایان كار میگیرند.
این مراسم درست مانند سیزده بدر است و اعتقاد دارند كه این روز را حتماً باید بیرون از روستا به سر برند.
در واقع این جشن یک نوع سپاسگزاری به درگاه خداوند است.
آداب و رسوم نوروز در مازندران
مراسم تیرماه سیزده

تیرماه سیزده از دیگر مراسم سنتی و رسمی مازندران است كه در اواسط آبان هر سال برگزار میشود.
البته روایات مختلف در مورد تیرماه سیزده وجود دارد.
همه اعضا خانواده در این شب دور هم جمع میشوند و تا آخر شب به خوردن تنقلات و گوش دادن به قصه و افسانههای بزرگترها سپری میكنند.
جوانان هم تركهای بلند كه كیسهای به انتها آن بسته شده در دست میگیرند.
با كودكان به در خانهها میروند و با سر و صدا و كوبیدن چوب به درخانهها و لال بازی، از صاحبخانه تقاضا هدیه میكنند.
صاحبخانه نیز به آنها پول، میوه و شیرینی میدهد.
آداب و رسوم نوروز در مازندران
شعری که لال با گروه خود در کوچهها میخواند:

لال بیمو، لال بیمو، پارسال و پیرار بیمو
چل بزن دیگه بزن، لال انه لالک انه
پیسه گنده خوانه، سالو ماه ارزون نوه
لال مار رسوا نو، لال انه لالک انه
پار بورده امسال انه، لال آمده، لال آمده
پارسال و امسال آمده، چرخ نخ ریسی را حركت بده
به دیگ بزرم، لال آید، لال كوچک میآید
كسی كه شیرینی پیس كنده میخواهد میآید
سال و ماه ارزان نمیشود، لال بزرگ رسوا نمیشود
لال میآید، لال كوچک میآید، پارسال رفته امسال میآید.
آداب و رسوم نوروز در مازندران
آیین سنتی 26 عید ماه
هر سال در تاریخ 28 تیرماه شمسی در بیشتر روستاهای استان مازندران آیین ویژه سنتی 26 عید ماه طبری برگزار میشود.
در روستا امامزاده حسن سوادكوه، این مراسم با آداب خاصی انجام میگردد.
این رسم به جشن مردگان نیز معروف است.
بر اساس سنت رایج و باورهای مردم در زمانهای قدیم فریدون پادشاه پیشدادی به خونخواهی پدرش جمشید شاه حاک پادشاه را سرنگون میكند. مردم خبر این پیروزی را در شب با آتش زدن بوتهها به یكدیگر اطلاع میدهند.
فردا آن روز با برپایی جشن و مسابقه كشتی این پیروزی را گرامی میدارند.
امروزه نیز اهالی روستاهای اطراف همگی به امامزاده حسن میآیند.
علاوه بر خیرات كردن برای اموات خود و روشن كردن شمع روی مزارها، تماشاگر مسابقه كشتی سنتی لوچر میشوند.
در این روز كشتیگیران سوادكوه در این محوطه گرد هم میآیند و به مصاف هم میروند.
در مناطق جلگهای جشن مردگان در آرامگاهها برگزار میگردد.
آداب و رسوم نوروز در مازندران
سفر نوروزی و تغذیه مناسب
سخن آخر مسافرسلام، آداب و رسوم نوروز در مازندران

زندگی را ورق بزن، سفر کن
هر فصلش را خوب بخوان
“با بهار برقص”
تا بهاری دیگر فرصت کمی باقیست.
نوروز در مازندران با رنگ و لعابی خاص برگزار میشود.
آداب و رسوم نوروز در مازندران همچنان به شکل قدیمی خود اجرا میشود.
دنکو، کماج، آب دندان و غیره از شیرینیهای نوروزی مازندران میباشد که خانم خانه خود آن را تهیه میکند.
مراسم تیرماه سیزده نیز با خواندن اشعاری بسیار زیبا اجرا میشود.
در 26 فروردین ماه، جشن خاصی در مازندران اجرا میشود که بسیار دیدنی میباشد.
شادترین لحظات را در نوروز برایتان آرزو میکنم. 🙂
آداب و رسوم نوروز در مازندران
بازدیدها: 2370
امتیاز کاربران
با سلام و سپاس از متن وزین تهیه شد، به منظور تکمیل متن پیشنهاد می گردد که آدرس محل هایی که آیین باستانی در آن برگزار میگردد در متن انعکاس می یابید برای مسافرین که به محل آشنایی نداشتند کاربردی بود، سپاس