از موزه آستان قدس رضوی مشهد ، یکی بزرگترین و غنی ترین موزه های ایران چه می دانید؟

زمان خواندن: دقیقه
امتیاز کاربران:
امتیاز 4 از 4

سالانه میلیون ها زائر ایرانی و غیر ایرانی برای زیارت حرم امام رضا علیه السلام به شهر مقدس مشهد مشرف می شوند اما بسیاری از این زائران عزیز از وجود یکی از بزرگترین و غنی ترین موزه های ایران غافل می باشند .

 هدف آستان قدس رضوی از ایجاد این مرکز فرهنگی در آستان ملکوتی امام رضا علیه السلام ، نمایش نمونه‌هایی از آثار نفیسی بوده که در طی زمان توسط علاقه‌مندان به اهل بیت عصمت و طهارت (ع)  تقدیم بارگاه ملکوتی این امام همام گردیده است. در حال حاضر آستان قدس رضوی دارای موزه ها و گنجینه‏ های متعدد می باشد که در ادامه به معرفی تعدادی از این مجموعه ها و نفایس می پردازیم :

اولین موزه در آستان قدس رضوی در سال ۱۳۲۴ هجری شمسی در ساختمانی به مساحت ۱۰۲۴ متر مربع در صحن امام خمینی بنا شده و مجموعه موزه های فعلی آستان قدس در صحن کوثر قرار دارند که شامل سه ساختمان می باشند و هر ساختمان با گنجینه های آن معرفی شده است که در کل متشکل از ۱۲ گنجینه می باشند :

_ ساختمان مرکزی موزه : دارای گنجینه حرم رضوی ، گنجینه تمبر و اسکناس ، گنجینه نجوم و ساعت ، گنجینه سلاح های سرد و گرم ، گنجینه ظروف ، گنجینه هنرهای تجسمی ، گنجینه صدف و حلزون های دریایی ، گنجینه سکه ، گنجینه مدال .

_ ساختمان موزه فرش : دارای موزه فرش .

_ ساختمان موزه قرآن و و نفایس : دارای گنجینه قرآن و نفایس ، گنجینه آثار اهدایی استاد فرشچیان ، گنجینه آثار اهدایی آیت الله خامنه ای .

موزه آستان قدس رضوی مشهد

موزه ی تاریخ حرم رضوی

آثار به نمایش درآمده در این گنجینه شامل آثار تاریخی حرم مطهر می‌باشد که در طی بیش از ۱۰ قرن گذشته برای استفاده در آن نصب بوده یا وقف شده است . درحال حاضر با فضای نمایشی در حدود ۱۰۰۰ متر تعدادی از اشیای ارزشمند معنوی ، تاریخی فرهنگی و هنری مانند : ضریح‌های طلا و نقره و فولادی مربوط به دوره پهلوی و صفوی ، کتیبه‌های طلای حرم مطهر وقفی شاه عباس صفوی ، درهای چوبی و درهای طلا و نقره مربوط به دوره مغول تا دوره پهلوی ، محراب‌های زرین فام مربوط به قرن هفتم هجری ، پنجره فولاد حرم مطهر ، ظروف شستشوی ضریح مطهر ، ابریق‌ها و آفتابه لگن‌های مورد استفاده در کشیک خانه و دفاتر حرم مطهر ، انواع زیارتنامه‌ها ، انواع وسایل روشنایی مربوط به دوره سلجوقی تا عصر حاضر ، سنگاب تاریخی حرم مربوط به اواخر قرن ششم و اوایل قرن هفتم هجری ، قفل‌ها و عکس های تاریخی مربوط به اماکن متبرکه در موزه تاریخ حرم رضوی درمعرض نمایش قرار دارد.

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه تمبر و اسکناس

این گنجینه در سال ۱۳۶۹ با فضای نمایشی ۳۰۰ متر افتتاح گردید که اکنون با داشتن آثار نفیس و منحصر به فرد به تعداد بالا غنی‌ترین مجموعه تمبر و اسکناس در کشور محسوب می‌شود . حدود ۳۰۰۰۰ تمبر و اقلام پستی ایران و اکثر کشورها را به نمایش گذاشته است که شامل نامه‌ها ، پاکت نامه‌های تمبردار و پاکت‌های مهر روز ، کارت پستال‌ها و … می باشد و دارای حدود ۵۰۰ برگ اسکناس‌های کشورهای مختلف است که همگی مربوط به دوره قاجار تا جمهوری اسلامی ایران می باشد .

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه نجوم و ساعت

این مجموعه در سال ۱۳۷۸ افتتاح گردید و بیشتر آثار به نمایش در آمده در آن اهدایی سید جلال‌الدین تهرانی است برخی از اشیای نفیس این گنجینه عبارت‌اند از : انواع تلسکوپ ؛ شکستی و انعکاسی، کره ؛ سماوی ، نجومی و جغرافیایی ، دوربین ؛ چشمی ، اپرا ، تئودلیت (سمت‌یاب) ، سکستانت و اکتانت ، کادران ؛ وسیله اندازه‌گیری زاویه‌های عمودی ، انواع مدل حرکت زمین ، وسایل نجوم دریایی ، چندین نمونه گونیا ، خط‌کش و پرگار ؛ مورد استفاده در ساخت وسایل نجومی ،دستگاه مورس و زلزله نگار.

گنجینه ساعت شامل ساعت‌های آفتابی و مکانیکی است . برخی از ساعت‌های آفتابی آن عبارت‌اند از: ساعت آفتابی و تقویم ، ساعت آفتابی استوایی و قطب‌نما ، ساعت آفتابی افقی و عمودی شاخص مثلثی و قطب‌نما ، آفتابی حلقوی کوچک ، آفتابی استوایی شاخص مثلثی و قطب‌نما ، آفتابی و قطب‌نمای کوچک ، آفتابی شاخص مثلثی فلزی ، آفتابی شاخص مثلثی و قبله‌نمای قابل حمل و نقل عبدالائمه ، آفتابی شاخص مثلثی سنگی و …

قدیمی‌ترین آثار این بخش مربوط به دوره صفوی و دو اسطرلاب تخت ساخت استاد عبدالائمه و استاد عبدالعلی جزو میراث وقفی آستان قدس می‌باشد.

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه سلاح های سرد و گرم

این مجموعه در سال ۱۳۷۸ با وسعت حدود ۲۰۰ متر مربع افتتاح گردید که تعدادی از سلاح‌های سرد و گرم ساخت دوران صفویه تا زمان معاصر را به نمایش گذاشته است که برخی از آنها عبارت‌اند از : باروت‌دان یا دبه باروت ، چاشنی‌دان ، طپانچه تک ‌لول ، طپانچه دو لول ، تفنگ دنگی یا چکشی ، تفنگ دنگی ۴ لول ، تفنگ سرپر (تک لول) ، مجموعه دوئل ، تفنگ سرپر ، کارد ، خنجر ، شمشیر فولاد جوهردار ، کمان ترکیبی ، گردن آویز اسب ، ساعد‌بند ، سپر ، کلاهخود ، تبر و تبرزین و سرنیزه ، نیزه بلند دو سر منقوش لاکی روغنی ، زره و… .

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه ظروف

این مجموعه در سال ۱۳۷۸ افتتاح گردیده است و شامل تعدادی ظروف سفالی ، چینی ، بارفتن و فلزی است. سفال‌ها مربوط به عصر آهن و دوره تاریخی (مربوط به دوره پیدایش خط) است که منابع با ارزشی برای دستیابی به شیوه زندگی و حتی عقاید مردمان آن روزگار دارد . همچنین ادامه این سیر تاریخی از ظهور اسلام و سلسله‌های مختلف مانند غزنوی ، سلجوقی ، صفوی و قاجار در این گنجینه به نمایش در آمده است. نمونه‌هایی از ظروف چینی مختلف از قبیل آبی سفید ، پنج رنگ و هفت رنگ ، ظروف بارفتن و ظروف بلوری دوره قاجار در معرض دید قرار داده شده است. بعضی از ظروف سفالی به نمایش درآمده مربوط به حفاری‌های داخل حرم مطهر است که در جریان ساخت و سازهای جدید به دست آمده است .

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه هنرهای تجسمی

این مجموعه نیز در سال ۱۳۷۸ افتتاح گردیده است که تعدادی از آثار نفیس خود را در سبک‌های مختلف از هنرمندان برجسته ایرانی و اروپایی از جمله چهار اثر از استاد کمال الملک نقاش معروف دوره قاجار به نام‌های : اشرف‌البلاد (بهشهر امروزی) ، پل رودخانه تجن ، منظره روستای پول کجور و رودخانه شیلات فرح آباد مازنداران تفرجگاه در معرض دید عموم قرار داده است . از اثر دیگر می توان به معراج مربوط به دوران زندیه ، ونیز اثر ویلیام جیمز، پرتره پیرمرد مربوط به قرن هفدهم و تفرجگاه اشاره نمود .

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه صدف و حلزون های دریایی

این مجموعه در سال ۱۳۷۸ با وسعت ۴۵۷ مترمربع با اهدای کلکسیون صدف‌ها و حلزون‌های دریایی ، اهدایی «محمد سعید فؤاد وهبه» (اهل سوریه) افتتاح گردید .

این گنجینه شامل دو بخش نرمتنان و موجودات دریایی تاکسیدرمی است :

– در بخش نرمتنان تعدادی از گونه‌های مختلف صدف و حلزون و نمونه‌های دیگری به نمایش درآمده است.

– در بخش موجودات دریائی تاکسیدرمی نیز نمونه‌های با ارزشی از موجودات دریایی به خصوص خلیج فارس به نمایش گذاشته شده است که شامل: ماهی مومیایی شده با عنوان شیطان دریا ، ماهی فوگل ، سفره ماهی ، مارماهی ، انواع کوسه ماهی ، لابستر ، مادرمیگو ؛ ام‌الروبیان ، بچه ‌تمساح ، لاک‌پشت ، اسبک دریایی ، ستاره دریایی ، مرجان ، اسفنج و… که از نظر علمی و زیست‌شناسی بسیار مورد توجه است.

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه سکه

این مجموعه در سال ۱۳۸۸ به دلیل توسعه گنجینه ی سکه از سایر گنجینه ها تفکیک شد . این گنجینه با فضای نمایشی ۱۵۰ متر ۱۹۰۰ سکه از سکه های نفیس ایران و ۵۰ کشور جهان را به معرض دید عموم قرار داده است.

سکه‌های به نمایش درآمده از دوره‌های تاریخ به این شرح‌اند : مسکوکات تاریخی ایران شامل مسکوکات پیش از اسلام مربوط به دوران : هخامنشیان ، سلوکیان ، اشکانیان و ساسانیان . مسکوکات پس از اسلام مربوط به : اسپهبدان طبرستان ، حکام عرب طبرستان ، عرب ساسانی ، امویان ، عباسیان ، آل بویه ، سامانیان ، غزنویان ، سلجوقیان ، خوارزمشاهیان ، ایلخانان مغول ، تیموریان ، صفویه ، افشاریه ، زندیه ، قاجاریه ، پهلوی  و جمهوری اسلامی دارد که حدود ۵۰۰ تای آن ماشینی و بقیه چکشی هستند .

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه مدال

در سال ۱۳۹۲ گنجینه تخصصی مدال در طبقه دوم موزه مرکزی به مساحتی در حدود ۲۴۵ متر تعداد قابل توجه‌ای مدال ، بازوبند ، کاپ ، تندیس و نشان در معرض نمایش بازدید کنندگان قرار گرفت .

از شاخص ترین مدال های اهدایی می توان به : مدال های اهدائی مرحوم جهان پهلوان تختی ، پهلوان سوخته سرائی ، مدال های جانبازان سرفراز و قهرمان و حماسه سازان میهن اسلامی در ورزشهای پارالمپیکی و جهانی ، جام قهرمانی بیستمین دوره مسابقات قهرمانی تکواندوی جهان در سال ۲۰۱۱ میلادی ، تندیس گروه دوچرخه سواران خلیج فارس تا حریم رضوی ، شهریور ۱۳۸۵ شمسی، توپ طلای بهترین بازیکن فوتبال آسیا ۱۹۹۶ میلادی ، ۲۸ مدال اهدایی علیرضا نصرآزادانی در رشته تکواندو ، مدالهای امیرتوکلیان و مجید خدایی در رشته کشتی ، همچنین در مسابقات رشته های علمی جهانی می توان به ۸ مدال مرحوم دکتر امرا… احمدی در رشته پزشکی ، علی شریفی زارچی در رشته کامپیوتر ، رضا صادقی در رشته ریاضی و دانشگاه آزاد اسلامی قزوین در رشته ربوکاپ اشاره نمود.

موزه آستان قدس رضوی مشهد

موزه فرش

این مجموعه در آبان ۱۳۹۰ ، راه اندازی گردید . موزة تخصصی فرش دارای ۳ طبقه فضای نمایشی و ۱ طبقه فضای کارگاهی در زیربنایی به مساحت ۶۶۴۷ متر مربع است که یکی از بزرگترین موزه‌های تخصصی فرش جهان به شمار می‌رود . در این موزه در هر طبقه به این ترتیب تقسیم بندی شده است: ۱- قالی‌های بافت مناطق مرکز و شرق کشور و همچنین قالی‌های پرده‌ای در طبقه هم‌کف . ۲- قالی‌های بافت مناطق غرب و شمال غرب کشور و همچنین قالیچه‌های بافت ایلات و عشایر کشور در طبقه اول به نمایش درآمده است . ۳- قالی‌های دوره صفوی و قالی‌های بزرگ مشهد در طبقهٔ منهای یک درمعرض نمایش قرار دارد.

از جمله آثار نفیس به نمایش درآمده در این موزه مجموعه‌ای از قالی‌های (کرک و ابریشم) و نفیس دوره صفوی هستند که به قالی‌های ایران و هند معروف هستند. همچنین قالی‌های پرده‌ای که خاص حرم مطهر بافته شده‌اند. قالی‌های استاد عبدالمحمد، عبدالحمید و علی‌خان عمواوغلی و محتشم از آثار شاخص و مورد توجه کارشناسان فرش ، و مجموعه قالی‌های تصویری اهدایی برادران صفدرزاده حقیقی از آثار دیدنی این موزه محسوب می‌‌شوند.

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه قرآن و نفایس

یکی از غنی ترین گنجینه های قرآنی جهان ، گنجینه قرآن و نفایس موزه آستان قدس رضوی می باشد که در سال ۱۳۶۴ در ساختمانی به مساحت ۸۰۰ مترمربع گشایش یافت.

در حال حاضر این موزه سه گنجینه دارد و مجموعه ای از قرآن‏های خطی با قدمت تاریخی از قرن ۳ تا قرن ۱۳ ، همچنین مجموعه‏ ای از مرقعات از دوره صفوی تا عصر حاضر ، مجموعه‏ ای از جلد‏های لاکی و روغنی و نقاشی‏های گل و مرغ و تذهیب و خوشنویسی هنرمندان معاصر در آن به نمایش در آمده است.

برخی از اهداکنندگان عمده این گنجینه عبارت است از: شاه عباس صفوی در سال ۹۷۹ شمسی ، ابوالبرکات رازی در سال ۴۰۹ شمسی ، ابوالقاسم منصور بن‌محمد بن‌کثیر در سال ۳۸۲۲ شمسی ، محمد شجاعی همدانی در سال ۱۳۱۸ شمسی ، رکن‌الدوله محمدتقی میرزا والی خراسان در سال ۱۲۶۳ شمسی و…

برخی از نفایس

  1. قرآن با دستخط منسوب به حضرت امام علی علیه‌السلام
  2. قرآن با دستخط منسوب به حضرت امام حسن مجتبی علیه‌السلام
  3. قرآن با دستخط منسوب به حضرت امام حسین علیه‌السلام
  4. قرآن با دستخط منسوب به حضرت امام سجاد علیه‌السلام
  5. قرآن با دستخط منسوب به حضرت امام رضا علیه‌السلام
  6. قرآن مترجَم با تفسیر و ترجمه به زبان ترکی جغتایی
  7. قرآن کامل مترجَم پنجتفسیره
  8. برگی از قرآن به خط بایسنغر
  9. قرآن وقفی ابنکثیر
  10. قرآن کامل به خط اختراعی بابری
  11. قرآن کامل به خط میرعبدالقادر حسینی
  12. قرآن کامل به خط میرزا احمد نیریزی
  13. قرآن کامل به خط یاقوت مستعصمی
  14. قرآن روی چوب

موزه آستان قدس رضوی مشهد

 گنجینه آثار اهدایی استاد فرشچیان

در سال ۱۳۸۹ تالار استاد فرشچیان با نمایش تابلوهای اهدایی استاد در طبقه همکف موزه قرآن و نفایس آستان قدس رضوی افتتاح شد. آثار استاد فرشچیان که همواره مورد استقبال بازدیدکنندگان قرار می‌گیرد عبارت‌اند از : ۱- پنجمین روز آفرینش؛ ۲- عصر عاشورا؛ ۳- پناه (یتیم‌نوازی حضرت علی«علیه‌السلام »)؛ ۴- یا رب؛ ۵- نیایش؛ ۶- اولین پیام؛ ۷- توسل (پرتره خودشان)؛ ۸- هدیه عشق (حضرت علی‌اصغر« علیه‌السلام »)؛ ۹- ضامن آهو(۲)؛ ۱۰- کوثر؛ ۱۱- رمی جمره (امتحان سخت)؛ ۱۲- پرچمدار حق (حضرت ابوالفضل علیه‌السلام)؛ ۱۳- خمسه آل‌طیبه (مربوط به اجدادشان)؛ ۱۴- ستایش پروردگار؛ ۱۵- معراج.

تابلوهای «شام غریبان» و «آسمان چهارم»، شانزدهمین و هفدهمین اثر اهدایی استاد، به‌زودی به این مجموعه نفیس افزوده خواهند شد.

موزه آستان قدس رضوی مشهد

گنجینه آثار اهدایی آیت الله خامنه ای

این بخش در بهمن ماه سال ۱۳۷۳ شمسی. در طبقه هم‌کف گنجینه قرآن و نفائس افتتاح شد. آیت الله خامنه‌ای یکی از واقفان عمده آستان قدس رضوی هستند که از سال ۱۳۷۳ تا سال۱۳۹۱شمسی . حدود ۲۰۰۰ شیء شامل فرش و دست بافت‌ها ، انواع تابلوهای نقاشی ، معرق ، منبت وآثار حجمی ، انواع ظرف ، سکه ومدال و نشان یادبود و ماکت ، همچنین بیش از ۷۰۰۰۰ نسخه خطی رابه آستان قدس رضوی اهداء نمودند . اشیاء این مجموعه توسط افراد مختلف مردم وهنرمندان و رهبران سایرکشورهای جهان به ایشان اهداء شده است . برخی از آثار مهم این بخش عبارتند از : بقایای پرچم مبارزات عشایر خوزستان علیه استعمار انگلیس در سال ۱۲۹۳ شمسی . تابلو بزرگ معرق عصر عاشورا اثر استاد توانا و همکارانش که با استفاده بیش از ۱۰۱ هزار قطعه چوب‌های درختان گوناگون جنگلی و قطعات فلز و صدف معرق کاری شده ، تابلوهای نقاشی اهدا شده توسط سران کشورهای آسیای میانه ، ماکت کعبه معظمه و مدینه منوره از جنس طلا و نقره ، آثار منبت و معرق کاری چوب و صدف اهدایی رهبران کشور سوریه و تابلو فرش‌های تصویری اثر هنرمندان ایرانی ، همچنین مجموعة عصاها از ارزش هنری بسیاری برخوردار است.

موزه آستان قدس رضوی مشهد

اگر قصد زیارت حرم امام رضا علیه السلام را دارید رزرو هتل های مشهد را به مسافر سلام بسپارید و در طول سفر از این مکان تاریخی و هنری دیدن فرمایید .

آیا از این مقاله راضی بودید؟
برچسب ها: موزه های ایران
اشتراک گذاری:
فهمیه پورحسینی
نظر شما درباره این موضوع
نام و نام خانوادگی:
آدرس ایمیل:
میزان رضایت شما:

👇🏻 مسافرسلام را اینجا بشناسید 👇🏻

برای اطلاع از آخرین تخفیفات هتل ها، ترفندهای سفر و آشنایی با بکرترین جاذبه های ایران در شبکه های اجتماعی در کنار ما باشید.
درخواست تماس
تلفنی رایگان
درخواست تماس تلفنی رایگان
  • شماره تماس شما:
  • نام و نام خانوادگی شما: