جواهر طبیعت ایران

زمان خواندن: دقیقه
امتیاز کاربران:
امتیاز 0 از 4
جواهر طبیعت ایران

اساساً جهان هستی، آینه‌دار خداست و جمال پروردگارش را به تماشا گذاشته‌است. مسافرسلام در این مقاله جواهر طبیعت ایران در بهار، که یکی از جاذبه‌های گردشگری ناب ایران به‌شمار می‌آید را به شما دوستان و همراهان همیشگی مسافرسلام معرفی می‌نماید.

[WBHTL_SIB]

جواهر طبیعت ایران در بهار، لاله واژگون

کهن دیار چهار فصل هزار رنگ ایران، مقصد شمار یک طبیعت‌گردی در قاره کهن بوده و همچنان بخش‌های زیادی از آن رازهایی نهفته دارد. طبیعت شگفت‌انگیز ایران، از جذاب‌ترین طبیعت‌های جهان به شمار می‌رود و همچون اقلیم ماداگاسکار و سریلانکا و حتی هندوستان، طبیعتی منحصر به فرد را در اختیار گردشگران قرار می‌دهد.

در میان لاله‌های ایران، لاله واژگون شهرت جهانی دارد که در فصل بهار، دشت‌های بسیاری از اصفهان تا لرستان را با حضور خود، رنگ آمیزی می‌کند.
مسافرسلام، شما را به سفری در دشت‌های جذاب و زیبا لاله‌های واژگون می‌برد. جایی که با سربه‌زیرترین گل ایران آشنا می‌شویم که عمر کوتاهی دارد و گل‌دهی آن، از اوایل اردیبهشت آغاز می‌شود.

Fritillaria_imperialis، لاله واژگون

جهان هستی سرشار از زیبایی‌هایی است که خود را در گوشه و کنار دنیا پراکنده‌اند. این زیبایی‌ها به کشورمان، ایران که رسیده‌اند به هر شهر و دیاری قدم نهاده و بساط خود را در آنجا پهن کرده‌اند. لاله واژگون همچون نگینی درخشان در میان خاک ایران می‌درخشد. نگینی که لباس تازه‌ای را در بهاران بر تن طبیعت می‌نشاند و چشم همگان را به خود خیره می‌سازد.

لاله واژگون نام یکی از ۱۲ هزار گونه گیاهی شناسایی شده در ایران است که با گل‌های زنگوله‌ای درشت به رنگ نارنجی مایل به قرمز به عنوان میراثی ارزشمند برای طبیعت ایران به شمار می‌رود. این گل قصه‌ای را در قلب خود دارد و مردم معتقدند که در زمانی که گرسیوز با تیغ خود گردن سیاوش پاک نهاد را درید، لاله واژگون شاهد ماجرا بود. از آن پس اندوه و غم این ماجرا بر وی سایه افکند و رویش سرخ شد. با همه غصه‌هایش سر به زیر انداخت و بر بی گناهی سیاوش گریست.

چو سرو سیاوش نگون‌سار دید         سراپرده ی دشت خون‌سار دید
بیفکند سر را ز انده نگون                 بشد زان سپس لاله ی واژگون

به خاطر همین داستان است که در برخی مناطق ایران به ویژه در پاوه و اورامانات با عنوان گل اشک سیاوش از لاله واژگون یاد می‌کنند. کردهای ایران معتقدند هر کس این گل را بچیند درهای رحمت و برکت الهی بر او بسته می‌شود و به همین سبب به آن گل نان بُر نیز می‌گویند.
در تاریخ ایران نیز رد پای این گل دیدنی و کمیاب دیده می‌شود. نقش و نگار لاله واژگون در سرستون‌های دوره ساسانی و در طاق بستان در کنار نقش پادشاه ساسانی نیز به چشم می‌خورد و دلربایی می‌کند.

Fritillaria_imperialis، جواهر طبیعت

فصل رویش لاله‌های واژگون

بهار که از راه می‌رسد انتظار مشتاقان طبیعت برای دیدن این گل پایان می‌گیرد. از اوایل اردیبهشت تا شروع فصل بارش بهترین زمان برای دیدن این گیاه افسونگر ایران است. با گرم شدن هوا در بهار، نواحی شمالی زاگرس میزبان این گل می‌شوند. مناطق جنوبی آن را در اواسط تابستان می‌بینند. در اروپا غربی گل دهی این گیاه در بهار آغاز می‌شود و تا تیر ادامه دارد.
لاله واژگون با عمر کوتاهش چند صباحی را میهمان خاک ایران می‌شود و بعد بار و بنه اش را جمع می‌کند و تا سال بعد در هیچ کجا پیدایش نمی‌شود. این گیاه پس از مدتی کوتاه و  پس از خشک شدن اندام‌های هوایی، در اوایل پاییز دوباره حیات خود را از سر می‌گیرد و ریشه‎ها و جوانه‎هایش شروع به رشد می‎نمایند. عمر کوتاه و کمیاب بودن این گیاه می‌تواند دلیل محکمی باشد برای آنکه بتوانیم آن را جواهر طبیعت ایران در بهار بخوانیم. جواهری که در میان زیبایی‌های ایران می‌درخشد.

Fritillaria_imperialis، لاله واژگون در ایران

ارزش اقتصادی جواهر طبیعت ایران

لاله واژگون از زیباترین گیاهان زینتی دنیا محسوب می‌شود و آنچه که بر ارزش این گل می‌افزاید علاقه خارجی‌ها به آن است. اتریشی‌ها نخستین کسانی بودند که جواهر طبیعت ایران، لاله واژگون را در سال ۱۵۷۶ میلادی از ایران به اتریش بردند و در باغ‌های افراد ثروتمند پرورش آن را آغاز کردند. بازارهای کشورهای اروپایی و آمریکایی توجه خاصی به این گیاه دارند و بیش از ۱۰۰ سال است که بازارهای هلند و به میزان کمتری بازارهای آلمان، انگلستان، آمریکا، ژاپن و دانمارک برای تهیه آن اقدام می‌کنند. ساقه‎های بلند و قوی این گل امکان صادرات آن به اقصی نقاط دنیا را فراهم کرده و مزایای اقتصادی فراوانی دارد. امروزه هر عدد سوخ (ساقه زیرزمینی) لاله واژگون در فروشگاه‌‌های اینترنتی ۶ تا ۱۲ دلار قیمت دارد.

یک پیاز تازه لاله واژگون، حاوی مقادیر زیادی از سم است و قابل خوردن نمی‌باشد اما در کشور چین با گرفتن سم آن، در آشپزی کاربرد دارد.
سازمان حفاظت محیط زیست، لاله واژگون را به عنوان ذخیره ژنتیکی و عنصر زیبایی شناختی سرزمین ایران می‌شناسد و تمام تلاش خود را برای حفاظت از این گونه ارزشمند به کار گرفته است.
از ده‌ها نوع لاله واژگون، نوع لاله واژگون ایرانی، لاله واژگون کردی، لاله واژگون ترکی و لاله واژگون اشک مریم در ایران می رویند.

Fritillaria_imperialis، لاله واژگون ایران

از گونه‌های مهم جواهر طبیعت ایران در بهار، لاله واژگون، می‌توان به موار زیر اشاره نمود.

اشک مریم

این نوع لاله واژگون در مناطق فارس، خوانسار و کوه‌های بختیاری می‌روید و گل‌های آن به صورت چتری و از ۳ تا ۸ گل سرنگون وجود دارند. لاله واژگون اشک مریم یا تاج قیصر، گونه‌ای از رده گل‌های لاله واژگون است که بومی منطقه گسترده‌ای از فلات ایران، آناتولی و کوه‌پایه‌های هیمالیا است.
آن را گُل اَشک نیز نامیده‌اند. زیرا مقداری شبنم در بین این گل‌ها جمع می‌شود و سپس از گل به پائین می‌چکد.
گل‌ها غالباً به رنگ‌های سفید، زرد، نارنجی و قرمز دیده می‌شود و در محل‌های کاملاً سایه و نیز محل‌های کاملاً آفتابی رشد و نمو می‌یابد. این گیاه بسیار مقاوم در برابر سرما است و برودت هوا را تا حد منفی ۲۰ درجه تحمل می‌کند.

دشت لاله واژگون در ایران، Fritillaria_imperialis

لاله واژگون خاردار

بر روی ساقه‌های گیاه، گل‌هایی به صورت تکی یا جفتی به رنگ سفید، بنفش خالدار و بنفش روشن و نارنجی خالدار شکل می‌گیرند و ساقه آن تا ارتفاع ۳۰ سانتی‌متر رشد می‌کند.

لاله زاگرسی

گونه زرد کم‌رنگ این گل نیز وجود دارد که رنگش متمایل به لیمویی است و با عنوان لاله زاگرسی شناخته می‌شوند. این نوع لاله واژگون تنها بین ۵۰ تا ۸۰ سانتی‌متر رشد می‌کند.

لاله واژگون ایرانی

لاله واژگون ایرانی یا گل سرنگون ایرانی یکی از گونه‌های لاله واژگون است. ارتفاع آن به ۷۵ سانتیمتر می‌رسد و گل‌های واژگون بطول ۱ و نیم سانتی‌متر آن از نظر رنگ نسبتاً متنوع هستند. این تنوع می‌تواند از رنگ ارغوانی سیر تا رنگ متمایل به سبز یا زرد دیده شود.

این نوع از لاله واژگون ساقه بلندی را در میان سایر گونه‌های آن دارد. به دلیل سازگاری آن با محل‌های آفتابی، در بهار بر روی ساقه آن تا ۳۰ گل قهوه ای مایل به سبز تا بنفش می روید.

Fritillaria_imperialis، لاله واژگونی ایرانی

لاله واژگون، جواهر طبیعت ایران در بهار

برای تماشای دشت‌های لاله واژگون، مقصدهای طبیعت گردی بسیاری در سراسر کشور در انتظار شما هستند که در بهار ۹۷ می توان از آن بهره جست. برخی از تورهای طبیعت گردی کشور، دیدار از دشت‌های لاله واژگون را در فهرست اولویت‌های طبیعت‌گردی خود به‌خصوص در نیمه دوم فصل بهار قرار می‌دهند.

اصفهان‌گردی با جواهر طبیعت ایران در بهار

شهر لاجوردی و تاریخی ایران، یکی از مقصدهای لاله واژگون گردی در کشور است. نصف جهان، دارای یکی از برترین طبیعت‌ها می‌باشد. جالب است که بدانید همه ساله از اواخر فروردین تا اواخر اردیبهشت ماه، نصف جهان، شاهد رویش این گل افسانه‌ای می شود.
دامنه‌ها و دره‌های سرسبز کوهستان‌های غرب و جنوب استان اصفهان، از اواخر فروردین تا اواخر اردیبهشت ماه در شهرستان‌های فریدن، فریدونشهر، بویین و میاندشت، خوانسار، دهاقان، شهرضا و سمیرم، از رویشگاه‌های طبیعی گل لاله واژگون یا اشک مریم به شمار می‌روند.

Fritillaria_imperialis، لاله واژگون اصفهان

دشت لاله‌های واژگون فریدون‌شهر

با شروع فصل بهار در اکثر نقاط شهرستان فریدونشهر زیبایی‌های طبیعت به چشم می خورند که در میان آنها لاله‌های واژگون به دو رنگ زرد و قرمز جلوه‌ای دیدنی را ایجاد کرده و بیش از پنج هزار هکتار از مراتع این شهرستان را به خود اختصاص داده‌اند. منطقه میدانک اول، میدانک دوم، قلعه سرخ، بردشیر، گلونی، چشمه لنگان و مناطق پیشکوه، پشتکوه اول و پشتکوه دوم از مهم‌ترین نقاط رویش جواهر طبیعت ایران در بهار، در فریدون‌شهر هستند.

دشت لاله‌های واژگون دره‌بید

این دشت دیدنی و چشم‌نواز با وسعت حدود ده کیلومتر در روستای دره بید قرار دارد و در فصل بهار میزبان گل‌های فراوانی است که لاله واژگون از مهم‌ترین آن‌ها به شمار می‌رود. لاله واژگون از روز چهلم تا شصتم بعد از عید شکوفا می‌شود. از زیبایی‌های این منطقه این است که گل‌ها به هنگام وزش باد به رنگ‌های سیر و روشن دیده می‌شوند.

Fritillaria_imperialis، دشت لاله واژگون

دشت لاله‌های واژگون گلستان‌کوه خوانسار

منطقه حفاظت شده گلستان‌کوه وسعت ۱۷۰۰۰ هکتاری خود را در خوانسار گسترانیده و با ویژگی‌های متفاوت خود و گنجینه‌های طبیعی، بسیاری را راهی سفر می‌کند. لاله‌های واژگون این منطقه نیز مانند لاله‌های دشت دره بید هستند و ویژگی‌هایی مشابه آنها دارند.

دشت لاله‌های واژگون افوس در شهرستان بویین و میاندش

دشت لاله‌های واژگون افوس در شهر افوس استان اصفهان واقع گردیده و هرساله میزبان گل‌های لاله واژگون است که گردشگران زیادی را به این منطقه می‌کشانند.

Fritillaria_imperialis

چهارمحال و بختیاری مهد جواهر طبیعت ایران در بهار

در استان چهارمحال بختیاری، دامنه کوه‌های آب‌کاسه خوربه، گرگانک و مناطق بنواسنکی و مله زرده‌ از رویشگاه‌های مهم لاله واژگون به شمار می‌روند. دشت لاله‌های واژگون کوهرنگ نیز با وسعت ۳۶۰۰ هکتار از مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی این استان محسوب می‌شود و به عنوان اثر طبیعی ملی لاله واژگون تحت حفاظت سازمان محیط زیست ایران قرار گرفته‌است. برای رفتن به این دشت باید خودتان را به روستا فخرآباد برسانید و از آنجا با پیاده‌روی یک ساعته به دشت می‌رسید.

Fritillaria_imperialis، لاله واژگون در چهارمحال بختیاری

ایلام‌گردی با جواهر طبیعت ایران در بهار

در استان ایلام از ۱۵ اسفند تا ۱۵ فروردین دامنه‌های منطقه حفاظت شده مانشت و قلارنگ میزبان گل کمیاب لاله واژگون به رنگ‌های قرمز و ارغوانی می‌شود.
جاده اصلي ايلام- سرابله، از قسمت مركز منطقه و جاده ايلام – ايوان از غرب آن عبور می‌کند و اصلی‌ترین راه‌های ورود به منطقه را تشکیل می‌دهند.

Fritillaria_imperialis، لاله واژگون در ایلام

 لرستان‌گردی با جواهر طبیعت ایران در بهار

قسمتی از منظره تماشایی لاله‌های واژگون در شهرستان الیگودرز واقع شده که از ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی مرکز الیگودرز شروع و تا فراز دامنه‌های زاگرس ادامه می‌یابد. دشت دالانی (یکی از مخازن ژنتیکی کشور) در ارتفاعات حفاظت شده اشترانکوه، از معروفترین این دشت‌ها در الیگودرز است که حدود دو هزار و ۹۰۰ هکتار وسعت دارد و به عنوان بزرگ‌ترین دشت لاله‌های واژگون در جهان شناخته می‌شود. کوه‌های همچون مورزرین، قالی کوه، شاه کول و نسارتخت دشت را در آغوش گرفته و منظره‌ای فوق‌العاده زیبا خلق کرده‌اند و هرسال در اوایل بهار بعد از آب شدن برف‌ها در کوه‌ها، لاله‌های زیبا واژگون می‌رویند.

Fritillaria_imperialis، لاله واژگون در لرستان

دیار کرمانشاه و جواهر طبیعت ایران در بهار

دشت‌ها و کوه‌های کرمانشاه همه ساله در فصل بهار میزبان گل‌های تماشایی لاله‌های واژگون می‌شوند. این گل‌ها در منطقه پاوه و اورامانات به وفور وجود دارند و بلندی‌های کوه‌های شاهو منطقه پاوه از شاخص‌ترین رویشگاه‌های آن به شمار می‌رود.

سازمان حفاظت محیط زیست، لاله واژگون را به عنوان ذخیره ژنتیکی و عنصر زیبایی شناختی سرزمین‌مان می‌شناسد و تمام تلاش خود را برای حفاظت از این گونه ارزشمند به کار می‌گیرد.

Fritillaria_imperialis، لاله واژگون در کرمانشاه

اهمیت دارویی لاله‌های واژگون

بیش از ۲۰۰۰ سال است که لاله واژگون به عنوان یک دارو خلط آور و ضدسرفه در طب سنتی چین مورد استفاده قرار می‌گیرد. این گل برای مهار تجمع پلاکت خون و درمان بیماری‌هایی همچون گلو درد، سرفه، آسم، برونشیت، سل، غدد لنفاوی گردن، غدد تومور و سوزش ادرار نیز مفید است.
پیاز این گیاه به علت وجود موادی با نام آلکالوئیدهای ایمپریسین و فرتیسین به عنوان مسکن درد نیز شناخته می‌شود. از جمله ترکیبات شیمیایی که در این گل وجود دارند می‌توان به آلکالوئیدها، ساپونین­ها، ترپنوئیدها، استروئیدها، اسید سوکسنیک، تیمیدین و آدنوزین اشاره نمود.
سوخ‌ها (ساقه های زیرزمینی) لاله واژگون نیز دارای ۸ نوع آلکالوئید استروئیدی شامل آلکالوئیدهای Epeiedine ،Ebeiedinone ،Isoverticine ،Verticine Verticinone ،Hupehenine ،Ebeienine و Imperialine نیز می‌باشد که هر یک دارای خواص فراوانی هستند.

لاله واژگون ایرانی، Fritillaria_imperialis

دل‌نگرانی مسافرسلام

گیاه لاله واژگون از گونه‌های بومی ایران می‌باشد که از میلیون‌ها سال پیش به ما به ارث رسیده‌است. این گیاه با ارزش از جمله گیاهان در خطر انقراض کشور نیز می‌باشد که هرساله به دلیل برداشت غیر قابل کنترل گل و پیاز، تخریب زیستگاه برای ایجاد اراضی کشاورزی، چرا بی‌رویه دام‌ها و مراجعه بیش از حد گردشگران از تعداد آن کاسته می‌شود. حفاطت از این جواهر طبیعت ایران نیازمند برنامه‌ای مدون و اصولی است تا بیش از این، سرمایه ملی کشور از بین نرود.

توصیه‌های مسافرسلام

۱- با توجه به در معرض خطر بودن این گل افسانه‌ای ایران، از چیدن و خرید و فروش آن خودداری کنید.

۲- ریزگردها، بلا جان گل افسانه ایران است و سازمان حفاظت از محیط زیست باید در سال جاری برای حفاظت از گونه‌های جانوری و گیاهی به خصوص لاله واژگون، اقدامات اساسی در دستور کار خود قرار دهد.

Fritillaria_imperialis، لاله

سخن آخر مسافر سلام

اگر تا به حال به دشت‌های گل لاله واژگون، جواهر طبیعت ایران در سراسر کشور رفته‌اید تجربیات و اطلاعات خود را با ما در میان بگذارید.

از اینکه با یکی‌دیگر از مقاله‌های طبیعت‌گردی مسافرسلام با ما همراه بودید سپاسگذاریم.

آیا از این مقاله راضی بودید؟
زهرا روح آبادی

امتیاز کاربران

نظر شما درباره این موضوع
نام و نام خانوادگی:
آدرس ایمیل:
میزان رضایت شما:

👇🏻 مسافرسلام را اینجا بشناسید 👇🏻

برای اطلاع از آخرین تخفیفات هتل ها، ترفندهای سفر و آشنایی با بکرترین جاذبه های ایران در شبکه های اجتماعی در کنار ما باشید.
درخواست تماس
تلفنی رایگان
درخواست تماس تلفنی رایگان
  • شماره تماس شما:
  • نام و نام خانوادگی شما: