فلش/پیکان

گنبد هارونیه

  • نام(ها):
    گنبد هارونیه
  • موقعیت جغرافیایی:
    استان خراسان رضوی، جاده مشهد – قوچان، سه راه فردوسی، نرسیده به آرامگاه فردوسی

استان خراسان یکی از سرزمین های تاریخی ایران به شمار می‌رود که از گذشته های بسیار دور محل وقایع ریز و درشت بسیاری بوده است. این سرزمین در طول تاریخ انسان های نامدار و فرهیخته ای را در دامان خود پرورش داده که شاهد اتفاق های مهم و اثر گذار از ابتدا تاکنون بوده است.

امروز مسافر سلام قصد دارد یکی از آثار تاریخی این استان را به شما معرفی کند و شما را با این اثر بیشتر آشنا کند.

آشنایی با گنبد هارونیه

اکنون می خواهیم سری به یکی از جاذبه های تاریخی که در نزدیکی شهر مشهد قرار گرفته است بزنیم. ۲۵ کیلومتری شمال غربی مشهد،‌ جایی است که بنایی پر رمز و راز با نمایی آجری و قرمز رنگ در برابر شما قد علم می کند و نگاه ها را به سوی خود خیره می سازد. بقعه هارونیه، یکی از آثار تاریخی شهر توس است که در ابتدای این شهر و در نزدیکی آرامگاه فردوسی قرار گرفته و سال هاست بسیاری از گردشگران،‌ پژوهشگران و باستان شناسان از آن بازدید می کنند. هارونیه مرتفع ترین ساختمان قدیمی این شهر تاریخی به حساب می آید که با تزیینات منحصر به فرد خود، از دیگر سازه های کهن استان خراسان متمایز شده.  زمان ساخت این بنا به قرن های هفتم یا هشتم هجری قمری باز می گردد، اما هنوز این موضوع به طور کامل ثابت نشده است. هارونیه بنایی است افسانه ای که کاربری اصلی آن هنوز شناخته نشده و همین موضوع بازدید از آن را جذاب تر کرده و گنبد هارونیه را به یکی از پرطرفدارترین جاذبه های شهر مشهد تبدیل کرده است. این بنا در میان مردم با نام های بقعه هارونیه، گنبد هارونیه و بقعه هارون شناخته می شود.

معماری هارونیه

هارونیه ساختمانی ست تماما آجری با سبک معماری آذری. یک گنبد دو پوسته ای سقف این بنا را می پوشاند و از هیچ گونه کاشی کاری برای تزیین آن استفاده نشده است. فضای داخلی آن از یک ایوان، ۴ شاه نشین، گنبدخانه و سه اتاق فرعی تشکیل شده که تمام اینها در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است. فضای بیرونی این اثرتاریخی نیز شامل سنگ یادبود کوچکی از امام محمد غزالی و باغچه ای مستطیل شکل درست روبروی ایوان می‌شود. بنای هارونیه در کنار ویژگی های تاریخی خود، از نظر عظمت، قطر پایه ها، قدرت ایستایی در کف و گنبد نیز شاخص است.
نقشه کلی سازه به صورت چهارگوش بوده که در آن ویژگی هایی از معماری قرن هشتم هجری دیده می شود. ابعاد کلی این بنا به ترتیب ضلع شمالی ۱۹٫۵ متر، ضلع جنوبی ۲۰ متر، ضلع شرقی ۲۸ متر و ضلع غربی ۲۹ متر می‌باشد. از جمله این ویژگی ها می توان به خطوط موازی و عمودی که در سطح بنا وجود دارد اشاره کرد. از این خطوط برای بلندتر نشان دادن بنا استفاده می شود. از دیگر ویژگی های قرن هشتمی این سازه باشکوه می‌توان به طاق نماها، نورگیرها و فضاهای پر و خالی اشاره کرد.

بخش های مختلف گنبد هارونیه

از بخش های مختلف این بنا می‌توان به ایوانی رفیع، چهار ایوان صلیبی شکل در داخل، چهار شاه نشین، پنجره های مشبک، هشت طاق نما با قوس جناغی، سردابه و گنبد دو پوسته آجری به بلندی ۲۲ متر از کف زمین اشاره کرد.

هارونیه تنها اثر باقی مانده از توس قدیم به شمار می‌آید که در سال های اخیر به همت انجمن آثار ملی و فرهنگی خراسان، بازسازی و اطراف آن فضاسازی شده است. این اثر در تاریخ پانزدهم دی ماه سال ۱۳۱۰ با شماره ثبت ۱۷۳ در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسیده است.

اشتراک گذاری:

ثبت نظر شما
میزان رضایتمندی شما:
فلش/پیکان
درخواست تماس
تلفنی رایگان
درخواست تماس تلفنی رایگان
  • شماره تماس شما:
  • نام و نام خانوادگی شما: