فلش/پیکان

باغ خونی

  • نام(ها):
    باغ خونی
  • موقعیت جغرافیایی:
    مشهد، در فاصله 500 متری حرم مطهر رضوی، حد فاصل میدان بیت المقدس (فلکه آب) و میدان بسیج (فلکه برق)، انتهای خیابان عنصری 9

مجموعه باغ خونی مربوط به دوره قاجار است. در اوایل قاجاریه، در بخش جنوبی خارج از حصار‌های شهر مشهد نمادی از باغ ایرانی با وسعت ۵/۶ هکتار ساخته شد که به باغ خونی و به دلیل وجود چشمه‌ای در آن به باغ چشمه هم معروف است.  این باغ دارای سه عمارت مستقل بوده که دو ساختمان آن تخریب شده‌ است.

معرفی باغ خونی

باغ خونی در ضلع شمال شرقی میدان بسیج (در محدوده خیابان عنصری) و در محدوده خیابان نواب صفوی واقع شده‌ است. این باغ همان مکانی است که از آنجا ارتش تزاری روس مسجد گوهر‌شاد را به توپ بست. در این باغ ۳ بنای جداگانه موجود بوده که دو بنا به دلایلی تخریب شده‌ است. مالک باغ خونی حاج “محمد‌ مهدی تاجر قندهاری” معرفی شده‌ است. با توجه به رویدادهای سیاسی باغ خونی در اختیار کنسولگری روسیه به فرماندهی ژنرال سرکسی میکولوتوف قرار گرفت و به این ترتیب در سال ۱۳۲۰ قمری پایگاهی برای واقعه مهم  و تاریخی گلوله‌باران حرم مطهر حضرت رضا (ع) توسط روس‌ها گردید که مردم متحصن در بارگاه حرم مطهر رضوی را با توپ شرپنل به خاک و خون کشیدند.
باغ خونی مدتی به عنوان کنسولگری روسیه در مشهد و سپس مدتی به نام دفتر بازرگانی دولت روسیه، در اختیار روس‌ها قرار‌ گرفت. سر‌انجام با فروپاشی کمونیسم، روس‌ها در سال ۱۳۶۹ شمسی باغ را برای همیشه ترک کردند. اولین سند این باغ در سال ۱۳۱۷ شمسی به اداره مالیه زده شده‌ است که در سال‌های پس از انقلاب به بانک کشاورزی تعلق می‌گیرد و بعد از آن نیز این باغ به نیروی انتظامی تعلق می‌گیرد.
جالب اینجاست که برای وجه تسمیه باغ دو روایت وجود دارد که با رد یکی دیگری قوت بیشتری می‌گیرد. عده ای بر این باورند که در حادثه به توپ بستن حرم مطهر رضوی، روس‌ها اجساد زائران حضرت را به این باغ منتقل و دفن کردند و از آن به بعد این باغ به باغ خونی شهرت یافت. ولی باغ مذبور بیشتر به باغ روس‌ها معروف بوده و با توجه به اسناد تاریخی، در زمان ناصرالدین شاه از این باغ تحت عنوان باغ خونی نام برده‌ شده‌ است که به موجب آن روایت اول رد می‌گردد.
طبق نظر تاریخ‌شناس برجسته مشهدی استاد سیدی، نام خون، خین، خونیک و خانیک تلفظ‌های مختلف واژه‌ای پهلوی به معنای چشمه است و احتمالاً وجود چشمه‌ای در این باغ، این نام را به وجود‌ می‌آورد و این نظریه بر اساس دلایل موجود صحیح‌تر به نظر می‌رسد.

 ساختار بنای باغ خونی مشهد

  • باغ خونی شامل محوطه‌ای وسیع و ذوزنقه‌ای شکل است.
  • ۵/۶ هکتار وسعت دارد و انواع درخت‌ها در آن کاشته شده‌ است.
  • در میان این محوطه، بنای مرکزی و عمارت باغ خونی قرار دارد.
  • این عمارت حدود ۸۷۹ متر مربع مساحت دارد.
  • با توجه به عکس های هوایی سال ۱۳۳۵ شمسی، علاوه بر این عمارت، دو عمارت دیگر نیز در جبهه شمالی وجود داشته‌ است که در سال‌های اخیر تخریب شده‌ است.
  • این باغ از جمله باغ‌هایی است که در گذر سالیان دراز در جریان اجرای طرح‌های عمرانی و توسعه شهر مشهد، همچنان پا بر جا مانده‌ است.
  • این عمارت پیش از این مکان استقرار نیروی انتظامی مشهد و مورد مناقشه میان شهرداری، نیروی انتظامی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری  استان بود.
  • عمارت باغ خونی با شماره ۳۲۴۰ ثبت شده است.

مشخصات کلی باغ خونی

قدمت اثر: ۱۲۴۸ ه.ق
مساحت اثر: ۶۵۰۰ متر مربع
مسافت اثر تا حرم رضوی: ۱۵۵۳ متر
وضعیت فیزیکی اثر: سالم
نحوه بازدید: رایگان (با هماهنگی)

اطلاعات عمومی

بانی اثر: قاجار
کاربری اثر: دولتی
شاخصه اثر: تنها باغ ایرانی در مشهد

اشتراک گذاری:

ساختمان باغ خونی
عمارت باغ خونی
درب ورودی باغ خونی
نظر شما درباره این موضوع
نام و نام خانوادگی:
آدرس ایمیل:
میزان رضایت شما:
درخواست تماس
تلفنی رایگان
درخواست تماس تلفنی رایگان
  • شماره تماس شما:
  • نام و نام خانوادگی شما: