فردوسی بزرگ

زادروز فردوسی

زمان خواندن: دقیقه 16
امتیاز کاربران:
امتیاز 0 از 4
دسته بندی: زادروز بزرگان
زادروز فردوسی
رزرو هتل در ایران با یک کلیک

در این مقاله مسافرسلام قصد دارد مطالبی درباره زادروز فردوسی این شاعر حماسه‌ سرای ایرانی سراینده شاهنامه حماسه ملی ایران بیان کند.

زندگی نامه فردوسی

در زندگی نامه فردوسی اینگونه آمده است که: حکیم ابوالقاسم فردوسی در سال ۳۲۹ هجری قمری برابر با ۳۱۹ خورشیدی در روستای پاژ در شهرستان توس در خراسان متولد شد. نام او همه‌جا ابوالقاسم فردوسی شناخته شده‌ می‌باشد. نام کوچک او را در بن‌‌مایه‌ های کهن‌‌تر “حسن” نیز نوشته‌‌اند. وی از همان زمان کودکی به کسب علم و دانش و خواندن داستان علاقه داشت. همین علاقه به داستانهای کهن بود که او را به فکر انداخت تا شاهنامه را به نظم در‌آورد. چنان‌که از گفته خود او  بر‌می‌آید، مدتها در جستجوی این کتاب بوده و پس از یافتن نسخه اصلی داستانهای شاهنامه، نزدیک به سی سال از بهترین ایام زندگی خود را وقف این کار کرده‌است. فردوسی در سال ۳۷۰ یا ۳۷۱، شروع به گردآوری شاهنامه کرد و در اوایل این‌کار، هم خود او ثروت و دارایی قابل توجهی داشت و هم برخی از بزرگان خراسان که به تاریخ باستان ایران علاقه داشتند، او را یاری می‌کردند. ولی به مرور زمان و پس از گذشت سال‌ها، در حالی که فردوسی بیشتر شاهنامه را سروده بود، دچار فقر و تنگدستی شد. زادروز فردوسی هم‌ زمان با گونه‌ای جنبش نوزایش در میان ایرانیان بود که از صده سوم هجری آغاز شده و دنباله و اوج آن به ضده چهارم رسید. فردوسی از همان روزگار کودکی بیننده کوشش‌های مردم پیرامونش برای پاسداری ارزش‌های دیرینه بود و خود نیز در چنان زمانه و زمینه‌ای پا به پای بالندگی جسمی به فرهیختگی رسید و رهرو سخت‌گام همان راه شد.
فردوسی قصد داشت با قلمش به مردم یادآوری کند که چه بودند و حال چه شدند، او توانست با قلم و سرشت زیبای خود، زبان شیرین پارسی را به مردم بازگرداند، اما به دلیل برخی از شعرهایش، مورد خشم خلیفه وقت قرار گرفت. شاهنامه نه تنها بزرگترین و پرمایه‌ترین مجموعه شعر به‌جا مانده از عهد سامانی و غزنوی است، بلکه مهمترین سند عظمت زبان فارسی و بارزترین مظهر شکوه و رونق فرهنگ و تمدن ایران باستان و خزانه لغت و گنجینه ادبـیات فارسی به شمار می رود. فردوسی طبع لطیفی داشت، سخنش از طعنه، هجو، دروغ و چاپلوسی به دور بود و تا جایی که می‌توانست از به کار بردن کلمه‌های غیر‌اخلاقی خودداری می‌کرد.

زادروز فردوسی

ویژگی‌های هنری شاهنامه

شاهنامه نگه‌دارنده راستین سنتهای ملی و شناسنامه قوم ایرانی است. شاید بدون وجود این اثر بزرگ، بسیاری از عناصر مثبت فرهنگ آبا و اجدادی ما در طوفان رویدادهای تاریخی نابود می‌شد و اثری از آنها به جا نمی‌ماند. فردوسی شاعری معتقد و مومن به ولایت معصومین علیهم السلام بود و خود را بنده اهل بیت نبی و ستاینده خاک پای وصی می‌دانست.
هنگامی که زبان دانش و ادبیات در ایران زبان عربی بود، فردوسی، با سرودن شاهنامه با ویژگی‌های هدف‌مندی که داشت، زبان پارسی را زنده و ماندگار کرد. یکی از بن‌مایه‌های مهمی که فردوسی برای سرودن شاهنامه از آن استفاده کرد، شاهنامه ابومنصوری بود. شاهنامه نفوذ بسیاری در جهت‌گیری فرهنگ فارسی و نیز بازتاب‌های شکوه‌مندی در ادبیات جهان داشته‌است و شاعران بزرگی مانند گوته و ویکتور هوگو از آن به نیکی یاد کرده‌اند.
شاهنامه بزرگ‌ترین کتاب به زبان پارسی است که در همه جای جهان مورد توجه قرار گرفته و به بسیاری از زبان‌های زندهٔ جهان بازگردانی شده‌‌است.
زادروز فردوسی هم‌زمان با سلطنت شاهان سامانی بود. فردوسی دوران کودکی و جوانی خود را در این دوره گذراند، آغاز سرودن شاهنامه را بر پایه شاهنامه ابومنصوری از زمان سی سالگی فردوسی می‌توان دانست اما با مطالعه زندگینامه فردوسی می‌توان چنین برداشت کرد که وی در جوانی نیز به سرایندگی می‌پرداخته‌ و چه بسا سرودن داستان‌های شاهنامه را در همان‌زمان و بر پایه داستان‌های کهنی که در داستان‌های گفتاری مردم جای داشته‌اند، آغاز کرده است. از میان داستان‌های شاهنامه که گمان می‌رود در زمان جوانی وی گفته شده باشد، می‌توان داستان‌های بیژن و منیژه، رستم و اسفندیار، رستم و سهراب، داستان اکوان دیو و داستان سیاوش را نام برد.
فردوسی شاهنامه را در شش یا هفت دفتر به دربار غزنه نزد سلطان محمود فرستاد. به گفته خود فردوسی، سلطان محمود «نکرد اندر این داستانها نگاه» و پاداشی هم برای وی نفرستاد. از این رویداد تا پایان زندگانی، فردوسی بخش‌های دیگری نیز به شاهنامه افزود که بیشتر در گله و انتقاد از محمود و تلخ‌ کامی سراینده از اوضاع زمانه بوده‌است. در روزهای پایانی زندگی فردوسی از سن خود دو بار یاد کرده، و خود را هشتاد ساله و جای دیگر هفتاد و شش ساله خوانده است.
از شاهنامه و زندگینامه فردوسی این‌گونه برداشت می‌شود که فردوسی با زبان عربی و دیوان‌های شاعران عرب و نیز با زبان پهلوی آشنا بوده‌است.

شاهنامه فردوسی

آشنایی با آرامگاه فردوسی

آرامگاه فردوسی، مکانی است که خاکش پیکر حکیم ابوالقاسم فردوسی را به آغوش کشیده و تا به امروز یاد این شاعر را برای همه دوستداران شعر و ادب پارسی جاوید نگاه داشته‌است. این مکان با فضای بسیار زیبا و چشم‌نوازش میزبان گردشگران بسیاری از داخل و خارج از کشور است و بسیاری از عاشقان هنر و ادب را در زادروز فردوسی این شاعر حماسه سرای ایرانی از راه های دور و نزدیک به سوی خود جلب می‌کند. این آرامگاه در ۲۸ کیلومتری غرب روستای پاژ، زادگاه فردوسی قرار دارد و از ۱۲ فروردین سال ۱۳۴۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

قسمت های مختلف مجموعه آرامگاه فردوسی

هم‌اکنون، باغ آرامگاه ۶ هکتار مساحت دارد و علاوه بر آرامگاه فردوسی دارای یک موزه و کتابخانه نیز هست. ورودی باغ در جنوب آن قرار دارد و با ورود به مجموعه، استخری به ابعاد ۳۰ در ۱۰ متر را می بینیم که تصویر آرامگاه را در قاب خود جای داده است. در ادامه به بخش های مختلفی سر می زنیم که در مجموعه آرامگاهی فردوسی قرار دارند:

۱- بنای آرامگاه

با نگاهی به آرامگاه متوجه طراحی خاص آن می‌شویم که آرامگاه کوروش بزرگ در پاسارگاد را در ذهن‌ها تداعی می‌کند. فضای داخلی بنای آرامگاه فردوسی متاثر از معماری دوران اشكانی است و ۲۰ ستون مرمری در پایین و ۸ ستون در بخش بالایی دارد.

آرامگاه فردوسی

آرامگاه فردوسی از بتن و سنگ و کاشی و دارای ۹۴۵ متر زیربنا است و سه قسمت دارد:

* سنگ قبر

در میانی‌ترین بخش آرامگاه، سنگ قبری از جنس مرمر به ابعاد ۱ در ۱.۵ متر و ارتفاع ۰.۵ متر در مرکز یک سکوی مرمری قرار‌دارد. سنگ قبر دارای یک حاشیه تزیینی است و در میان آن متن زیر با خط نستعلیق نگاشته شده‌است:

به نام خداوند جان و خرد. این مکان فرخنده، آرامگاه استاد گویندگان فارسی‌زبان و سراینده‌ داستان‌های ملی ایران، حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی است که سخنان او زنده‌کننده‌ کشور ایران و مزار او در دل مردم این سرزمین جاویدان است. تاریخ تولد: ۳۲۹ق – تاریخ وفات: ۴۱۱ق – بنای آرامگاه : ۱۳۵۳ق

سنگ قبر فردوسی

* تالار

تالاری مربع شکل از جنس سنگ مرمر و دارای تزیینات داخلی کاشی و گچ‌بری در بنا به چشم‌می‌خورد که چهار ستون بلند با دو سرستون بزرگ در چهارگوشه آن وجود‌دارد. هر دیوار با یک جفت ستون مشابه ولی کوتاه تر زینت یافته‌است و به شکل سردری زیبا به نظر‌می‌رسد. در این قسمت تصویر مردی بالدار (فروهر) در بالای ضلع جنوبی بنای اصلی نیز به چشم‌می‌خورد که ویژگی‌های تخت جمشید را تداعی می‌کند.

* محوطه پلکانی

این قسمت فضایی پلکانی و پوشیده از سنگ مرمر است که اتاق روی آن قرار دارد و تعداد زیادی از اشعار فردوسی روی دیوار آن حک شده‌ است.

۲- موزه فردوسی

پیش از این گفتیم که در سال ۱۳۶۱ بنای سنت‌سرا و استراحتگاه به موزه تغییر کاربری داد و آثاری در آن به نمایش در‌آمد. عدم تناسب فضاهای موجود با محتوای موزه سبب شد تا در سال ۱۳۸۴ مرحوم دکتر بهروز احمدی، زیر نظر اداره کل موزه‌های سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، طرح دیگری را برای آن، تهیه و اجرا کند.

امروزه در این موزه أشیایی با مضامین مختلف به چشم می‌خورد که در اینجا به چند مورد اشاره می‌کنیم:

  • اشیای تجلی‌گر روح حماسی و پهلوانی همچون انواع وسایل سوارکاری شامل سپر، گرز، تیرو کمان، وسایل موسیقی و … و انواع شاهنامه همچون کپی شاهنامه معروف به شاهنامه فلورانس و کپی شاهنامه بایسنقری، شاهنامه ۷۳ کیلوگرمی اهدا شده از آقای عبدالرحیم جعفری موسس و مالک انتشارات امیرکبیر و…
  • اشیای خلق شده در عصر و زمان فردوسی (قرن ۴و ۵ هجری) شامل انواع ظروف سفالی لعاب‌دار و بدون لعاب و ظروف مفرغی
  • اشیای اهدایی همچون انواع تابلوهای نقاشی از چهره فردوسی، آثار نقاشی مهم ترین شاگردان نوآور کمال‌الملک- از داستان های شاهنامه، انواع فرش و قالیچه و انواع هنرهای ظریفه

أشیای به نمایش درآمده در این موزه هدف معرفی ۲ موضوع را دنبال می کنند:

  • معرفی شهر تاریخی توس به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شهرهای فرهنگ‌خیز و تمدن‌ساز ایران در طول تاریخ
  • معرفی حکیم ابوالقاسم فردوسی به‌عنوان یکی از بزرگترین شاعران حماسه‌سرای جهان و معرفی شاهنامه فردوسی به‌عنوان مهم‌ترین اثر منظوم حماسی در سطح جهان و هویت ملی – فرهنگی، ادبی و تاریخی ایران

    امکانات مجموعه آرامگاهی فردوسی

    در کنار بازدید از مقبره فردوسی می‌توانید از امکاناتی هم‌که برای گردشگران تدارک دیده‌شده‌است، استفاده کنید. در این مجموعه کافه و رستورانی وجود‌دارد که می‌توانید لحظات خوشی را در آنها بگذرانید و اگر قصد خرید سوغات هم داشتید می‌توانید از فروشگاه آرامگاه تهیه کنید. این مجموعه دارای سرویس بهداشتی مناسب نیز هست.

    مقبره فردوسی

    نتیجه گیری:

    مسافرسلام مفتخر‌است زادروز فردوسی حکیم را اول بهمن اعلام کند و مهمترین اثر این شاعر گرانقدر را شاهنامه معرفی کند و از شما مسافرسلامی های عزیز دعوت کند که از آرامگاه این شاعر بزرگ دیدن فرمایید.

آیا از این مقاله راضی بودید؟
عباسی

امتیاز کاربران

نظر شما درباره این موضوع
نام و نام خانوادگی:
آدرس ایمیل:
میزان رضایت شما:

👇🏻 مسافرسلام را اینجا بشناسید 👇🏻

برای اطلاع از آخرین تخفیفات هتل ها، ترفندهای سفر و آشنایی با بکرترین جاذبه های ایران در شبکه های اجتماعی در کنار ما باشید.
درخواست تماس
تلفنی رایگان
درخواست تماس تلفنی رایگان
  • شماره تماس شما:
  • نام و نام خانوادگی شما: