آیین گلاب گیری در کاشان

زمان خواندن: دقیقه
امتیاز کاربران:
امتیاز 0 از 4
آیین گلاب گیری در کاشان

کاشان شهری در کویر مرکزی ایران میان کوه‌های کرکس، با آب و هوایی گرم و خشک، در ۲۴۰ کیلومتری شهر تهران قرار دارد. حال از دل کویری چنین خشک، زیباترین گلها و معطرترین گلاب‌های بیرون می‌آید.
حدود ۷۰۰۰ سال است که کاشت گل محمدی در ایران قدمت دارد و مراسم گلاب گیری آیینی ۱۰۰۰ ساله است که در گذر زمان تغییرات ناچیزی کرده‌است. خوب است بدانید که گلاب قمصر مرغوبترین گلاب جهان به شمار می‌آید و از نظر مذهبی نیز دارای جایگاه ویژه‌ای می‌باشد. از کاربردهای اساسی گلاب، معطر کردن فضاهای مذهبی می‌باشد که می‌توان به شستشو خانه خدا در ۹ ذی‌الحجه توسط گلاب ناب اشاره کرد.
درست است که گلاب قمصر کاشان مرغوب‌ترین نوع گلاب به شمار می‌آید، اما گلابی که در روستاهای ون، سار، سده و وادقان گرفته می‌شود، کمتر شناخته شده‌اند. این روستاها در مناطق کوهستانی‌تری نسبت به قمصر قرار گرفته‌اند در نتیجه گل‌ها در این روستاها دیرتر شکوفا می‌شوند و در نتیجه گلاب غلیظ‌تری از آنها تهیه می‌شود.

از اوایل اردیبهشت‌ماه هر سال رسم گل چینی و گلاب‌گیری در قمصر و نیاسر کاشان، آغاز می‌شود و تا پایان خرداد ماه ادامه دارد. گلاب گیری سنتی کاشان، هر ساله تعداد زیادی گردشگر ایرانی و خارجی را به  سمت خود جذب می‌کند. زیبایی گلستان‌های کاشان و مشاهده گل چینی در طلوع صبح هر روز توسط زن، مرد، کوچک و بزرگ و استشمام بوی دل انگیز، پای گردشگران را در این فصل به سمت آنجا می‌کشاند و این امر باعث توسعه صنعت گردشگری و افزایش اشتغال و درآمد شده است.

قمصر یک از مراكز عمده گل خیز، گل محمدی است كه از دیرباز گلاب آن زبانزد خاص و عام بوده است به طوری كه نام آن با نام گلاب عجین گشته و غالبا آن را با گلاب می‌شناسند.

با رزرو هتل های کاشان از مسافر سلام از این آیین زیبا دیدن نمایید

[WBHTL_SIB]

روش گلاب گیری سنتی

وسایل مورد نیاز:

  • دیگ مسی که ساخت مسگرهای کاشانی است از وسایل ضروری گلاب‌گیری می‌باشد. این دیگ در ابعاد۳۰، ۴۰ و ۵۰ كیلویی استفاده می‌شود. این دیگ‌ها را در حاشیه خیابان یا حیاط منزل بر روی اجاق نصب می‌کنند و گل‌ها را داخل آن می‌ریزند.

دیگ مسی گلاب گیری، گروه رزرواسیون مسافر سلام

  • قرابه یا پارچ مسی که به صورت ظرفی استوانه‌ای شکل با دهانه تنگ است، باعمل تقطیر گلاب در داخل آن ریخته می‌شود. نحوه استفاده از پارچ بدین صورت است که، در روبه روی دیگ‌هایی كه بر روی اجاق قرار گرفته‌اند، چاله‌ای دراز و باریک حفر می‌كنند و در مقابل هر دیگ یکی از قرابه‌ها را در چاله می‌گذارند. طوری كه دهانه پارچ بالاتر از سطح زمین قرار گیرد. هنگام گلاب‌گیری چاله را از آب پر می‌كنند و برای آنكه آب چاله بر اثر بخاری كه وارد قرابه می‌شود گرم نشود، آب را در چاله به جریان می‌اندازند. چون اگر آب گرم شود عمل تقطیر انجام نمی‌گیرد. به همین علت اجاق و دیگ‌ها را اغلب در كنار جوی‌های آب و یا در مسیر آب رونده نصب می‌كنند.

قرابه گلاب گیری، گروه گردشگری مسافر سلام

  • نی یک جفت لوله آلومینیومی می‌باشد كه، به طور موازی در فاصله ۵ سانتی‌متری توسط چند دستک در كنار هم قرار می‌گیرند و از وسط در قالب یک زاویه ۴۵ درجه تا خورده‌اند. طوری كه یک طرف آن به صورت مورب از دیگ به سمت بالا جهت می‌یابد و در طرف دیگر از بالا به طور عمود به دهانه پارچ وصل می‌شود. علت اینكه نی‌ها را به این صورت ساخته‌اند، این است كه مسیر حركت بخار از دیگ به قرابه طولانی شود تا بخار زودتر سرد شود و همچنین موقعی كه دیگ می‌جوشد تقریبا تا یک متری آب در نی بالا می‌آید كه چون به صورت مورب به بالا جهت دارد، آب بیش از این نمی‌تواند از نی بالا برود.

نی گلاب گیری، مسافر سلام

  • درپوش دیگ ظرف مسی گود داری با تسمه تنگ و دهانه گشادی است، كه با آن در دیگ را می‌بندند. این درپوش به وسیله پیچ و مهره بر روی دهانه دیگ محكم می‌شود. برای این كار، درپوش را روی دهانه می‌گذارند و محور آهنی ضخیمی كه دو انتها آن قلاب مانند و در وسط آن میله‌ای در قالب پیچ و مهره پایین و بالا می‌رود، روی آن می‌گذارند و به دو سر محور زنجیری می‌اندازند كه سر دیگر این زنجیرها به طرفین حلقه آهنی كه در زیر لبه دهانه دیگ نصب شده، وصل هستند. پیچ یا میله محور را می‌چرخانند. در نتیجه سر پیچ كه تخت و صاف است روی درپوش فشار می‌آورد و بر اثر كشش زنجیر طرفین، درپوش كاملا جفت و بسته می‌شود. معدود از افراد برای بستن در دیگ چند تخته سنگ سنگین را روی درپوش می‌گذارند كه در گذشته عموما از این طریق استفاده می‌كرده‌اند.

گلاب گیری، درپوش دیگ، گردشگری مسافر سلام

  • ظروف شیشه ای بهترین وسیله نگهداری گلاب، می‌باشند که در اندازه‌های مختلف و با ظرفیت‌های متفاوت استفاده می‌شوند. شیشه کپ، کتابی، نیزه‌ای یا فوتی از این جمله‌اند. قمصر به لحاظ این که مرکز اصلی گلاب‌گیری بوده، دارای کارخانه شیشه‌سازی نیز می‌باشد.

گلاب، گلاب گیری کاشان، گردشگری مسافر سلام

 درجه خلوص گلاب گیری

  • گلاب سنگین(درجه یک): هر ۱۰۰ میلی‌لیتر حداقل ۳۵ میلی‌گرم اسانس(۳۰ کیلوگرم گل مرغوب)، گلاب ۵ منی
  • گلاب سبک (درجه دو): هر ۱۰۰ میلی‌لیتر حداقل ۱۵ کیلوگرم گل، گلاب ۲٫۵ منی

انواع خاص گلاب با کیفیت‌های مختلف با مقیاسی محدود در قمصر

  • گلاب دو آتشه: هرگاه پس از یک بار تقطیر و گلاب‌گیری، مجددا گلاب را با گل تازه تقطیر کنیم، گلاب دو آتشه بدست می‌آید.
  • گلاب سه آتشه (سه گل): چنانچه گلاب دو آتشه را دوباره با گل تازه تقطیر کنیم، گلاب سه آتشه به عمل می‌آید.

این دو نوع گلاب بسیار کم تولید می‌شود و از لحاظ کیفیت و مرغوبیت بی‌نظیر می‌باشد.

  • گلاب پس آب: هرگاه پس از تقطیر، به تفاله‌های داخل دیگ، آب اضافه کنیم گلاب به‌دست آمده، پس‌آب نام گذاری می‌شود که دارای کیفیت کمی می‌باشد.
  • گلاب زیرعطری: هر گاه بجای گرفتن ۴۰ لیتر گلاب از ۳۰ کیلوگرم گل، ۷ لیتر گلاب گرفته شود به آن گلاب زیرعطری می‌گویند. این گلاب با پارچ مخصوصی تهیه می‌شود و بیشتر، گرفتن عطر آن مورد نظر است.

امیدواریم از خواندن این مقاله لذت برده باشید. چنانچه قصد سفر به کاشان و بازدید از این آیین سنتی را داشتید، در رزرواسیون مسافرسلام منتظر شما هستیم.

آیا از این مقاله راضی بودید؟
برچسب ها: آیین ایرانی
اشتراک گذاری:
فهمیه پورحسینی
نظر شما درباره این موضوع
نام و نام خانوادگی:
آدرس ایمیل:
میزان رضایت شما:

👇🏻 مسافرسلام را اینجا بشناسید 👇🏻

برای اطلاع از آخرین تخفیفات هتل ها، ترفندهای سفر و آشنایی با بکرترین جاذبه های ایران در شبکه های اجتماعی در کنار ما باشید.
درخواست تماس
تلفنی رایگان
درخواست تماس تلفنی رایگان
  • شماره تماس شما:
  • نام و نام خانوادگی شما: